Zandmandala Nijmegen

Momenteel trekt een groep monniken van het Gaden Jangtse-klooster in Zuid-India door Nederland om hier op verschillende plaatsen zandmandala's te maken en lamadansen te houden. Hierbij een dagboekje van hoe in de eerste locatie, Nijmegen, een en ander verloopt. Vooral bedoeld zodat de andere locaties van onze ervaringen kunnen leren, maar voor andere geïnteresseerden is het ook wel leuk om te lezen. Wil je de mandala of lamadansen op andere locaties zien, kijk dan op www.lamadans.nl.

Tuesday, October 11, 2005

Nijmegen: dag 1

De zandmandala in Nijmegen: dag 1

Weken, nee maanden van voorbereiding, en eindelijk is het dan zo ver. Vanmorgen komt er een groep van zeven Tibetaanse monniken naar Nijmegen om op Boeddhistisch Centrum Jewel Heart een zandmandala te maken. Er zijn posters gedrukt, folders gemaakt, kerken geboekt en zaaltjes gehuurd. Er is koortsachtig heen en weer gemaild over het grote kader tot en met de kleinste details. Vele, vele mensen hebben hard gewerkt en er alles in gelegd om deze tournee tot een succes te maken. En de mooie website www.lamadans.nl draagt natuurlijk bij aan het succes.

Om kwart voor negen staan er twee chauffeurs en zeven monniken voor de deur van boeddhistisch centrum Jewel Heart. Co was al om 4 uur opgestaan en na nog even bedden in Arnhem afgegeven te hebben was hij naar Emst gereden. Daar had hij verwacht dat er om zes uur een groep monniken op hem stond te wachten, maar dat viel tegen. Iedereen lag nog op één oor en Wilma en hij moesten ze allemaal persoonlijk wekken. Al met al viel het natuurlijk best mee, want ze waren lekker bijtijds in Nijmegen.





Na aankomst keek men eens rond op het dharmacentrum (en was - terecht natuurlijk - zeer onder de indruk met dit mooie, ruime gebouw) en ging rustig een kopje koffie of thee zitten drinken. Vervolgens begon iedereen van alles te regelen. Samen met stagiaire Suzanne werd er een grote tafel opgezet met alle artikelen die te koop aangeboden worden. Maar liefst tafels naast elkaar, die helemaal vol liggen met sjaals van mooie kwaliteit, prachtige sieraden, mala's en ook kettingen om te dragen, enz. En het is allemaal spul van mooie kwaliteit!


De geshe begon het altaar in te richten. Er werd een foto van His Holiness de Dalai Lama op gezet, hij vroeg een doek en waterkan voor de waterbakjes en stak de lichtjes aan. Ook vond hij het belangrijk dat er iets onder de waterbakjes lag. Hij was al in de weer met een paar oude theedoeken, totdat we een mooie brokaten lap vonden die veel goedkeuring oogstte. Vervolgens moesten er ook offergaven komen. Wilma sprong hiervoor onmiddellijk op een geleende fiets richting Albert Heijn. Ze kwam terug met armen vol fruit en andere heerlijkheden.

Intussen werd een begin gemaakt met het uitzetten van het stramien van de mandala. Hierbij had één iemand duidelijk de leiding. Hij was ook degene die het hart van de mandala maakte. Bij deze mandala (de mind-mandala van de 1000-armige chenrezig) wordt de boeddhafiguur weergegeven door zijn 'hand gesture', de lotus. Deze werd dus ook door de meester-mandalamaker gemaakt. Pas later begonnen anderen mee te helpen.

Namens het bestuur van Jewel Heart kwam Carel langs, die ze officieel welkom heette en een tijdje heeft zitten praten met de geshe. Sonam vertaalde.



Sonam nam ook veel initiatief over posters op de ramen hangen, sandwichbord buiten zetten zodat mensen het pand en de parkeerplaats weten te vinden enz. Ook hebben we de poster met uitleg op een bord naast de mandalaplaats neergehangen. Naast de mandalaplaats hebben we ook een tafeltje ingericht waarop de donatiebox staat, de flyers van de Dhönden-stichting, de acceptgiro's (met dank aan Mark) en velletjes met individuele monniken die gesponsord kunnen worden, die ze zelf meegenomen hebben. Ze vinden deze dingen heel belangrijk, en het is goed dat we het op een opvallende plaats hebben kunnen neerzetten.

Om half elf begon het echte werk. Iedereen wikkelde zich in een okergele omslagdoek (sorry, ik weet niet meer hoe die genoemd worden) en het ritueel van het uitnodigen van de boeddha begon. Dit ritueel duurde zo'n twintig minuten en was erg indrukwekkend. De diepe tonen van de zang, de schelle hoorn, de drum... we hebben het allemaal wel eens op cd gehoord of op National Geographic gezien, maar hier gebeurde het dan onder onze neus, in ons eigen centrum, met vijftien mensen die er stilletjes naar zaten te kijken.

Toen begon de meester-mandalamaker met het hart van de mandala. Ze maken de mind-mandala van Avalokiteshvara, de boeddha van compassie, en daarbij hoort in het hart de mudra van Avalokiteshvara, die aangeduid wordt met een lotus. Toen het hart van de mandala voltooid was, gingen de anderen meewerken. Vier mensen voor de vier richtingen.

Voortdurend zijn er één of twee monniken aanwezig aan de tafels waar de artikelenverkoop is. Het zou mij niet verbazen als dit hun belangrijkste bron van inkomsten is. 's Avonds hebben we alles ook goed achter slot en grendel opgeborgen, zodat er niets kwijt raakt. Achter de tafel hebben we een touw gespannen waaraan wat tasjes e.d. hangen. Het ziet er fleurig uit.


In de loop van de dag is er best wat publiek langs geweest. Veel mensen kwamen een kijkje nemen met de bedoeling meerdere dagen te komen zodat ze het proces mooi kunnen volgen. Misschien wordt het in de loop van de dagen wel drukker. Bovendien kan natuurlijk niet iedereen overdag. Veel mensen nemen een camera mee. Er zijn ook best wat mensen die langere tijd blijven hangen. Aan één kant van de mandala hebben we een twee rijen stoelen opgesteld, waar altijd meerdere mensen op rondhangen. Sommigen zitten ook graag langs de rand van het kleed (dus op afstand) op de grond. Daar hebben we dus ook wat kussentjes neergelegd, die goed dienst doen. Verder is er koffie en thee voor het publiek, zodat men zich op zijn gemak voelt en uitgenodigd voelt om lekker te blijven hangen.

Er was een mooi geel kleed neergelegd dat een natuurlijke 'afbakening' vormt. Daarom is het niet nodig om paaltjes rond de mandala te zetten. Iedereen blijft van het kleed af en houdt gepaste afstand. Soms moet je een enkeling hieraan herinneren (en als er een schaap over de dam is...), maar over het algemeen werkt dit bij ons goed.

In het begin was het allemaal nog wat rommelig, maar op een gegeven moment ontstaat er een mooie sfeer en doordat de monniken rustig in stilte zitten te werken, begint iedereen ook zachtjes te praten e.d. Het was niet nodig - zo we dat al gewild hadden - om mensen tot stilte te manen.

Op zo'n eerste dag loop je tegen heel wat praktische zaken aan. Koken was een probleem omdat de voorzieningen helaas toch niet aanwezig bleken te zijn om ter plekke te koken. Hierdoor kwamen verschillende mensen in de problemen: de chauffeur, de kok, de koksassistent c.q. inkoper, de stagiaire en zo'n beetje iedere bekende die binnen kwam lopen. Dit kostte erg veel tijd en energie. Eigenlijk kun je dit soort akkefietjes er op de eerste dag niet bij gebruiken. Uiteindelijk was Gertjan, een gewone bezoeker die wel een goede bekende is maar verder niet bij de organisatie betrokken was, zo vriendelijk geweest om ze bij hem thuis te laten koken. Dit betekende dat er af en aan gereden werd met ingrediënten, gekookt voedsel enz. Gelukkig was dit het enige dat echt mis ging, de rest verliep eigenlijk gewoon goed.

We proberen tweemaal per dag een warme maaltijd voor de monniken te verzorgen, zodat ze in het pand in een rustige ruimte hun lunch kunnen nuttigen en 's avonds op hun logeeradres ook uitgebreid kunnen eten. Hier hebben 1-2 mensen haast een dagtaak aan. Koken voor 10 mensen (7 monniken, jezelf, de gastheer/vrouw) valt niet meer, laat staan tweemaal per dag.

Het blijkt ook dat er best wat mensen nodig. Bij de mandala zijn continu twee mensen aanwezig. Stel dat er één continu met het publiek spreekt (welkom heten, uitleggen over mandala's en boeddhisme, uitleggen over sponsoring van het klooster, waar kan ik boeddhistische lessen volgen, hoe zit het met dit en dat...), dan is de ander bezig met telefoontjes aannemen, regelen dat er koffie en thee is voor de monniken, jezelf en het publiek, en ga zo maar door. Ook moet je soms weg omdat de sterrenmix op is, het batterijtje van je camera leeg is, de monniken het eten te flauw vinden, er opeens fruit geofferd moet worden enz.

De artikelverkoop doen de monniken zelf, dus daar hoef je je helemaal geen zorgen over te maken. Terwijl twee of vier monniken aan de mandala werken en er één of twee bij de artikelentafel zitten, lopen de anderen rond of trekken zich terug. We hadden een apart kamertje waar een paar matrasjes met kussens, dekens, slaapzakken e.d. lagen, en daar werd dankbaar gebruik van gemaakt.

Toen we om 4 uur zeiden dat het centrum dicht ging en er geen publiek meer zou komen, liet iedereen alles uit de handen vallen. Er waren geen afsluitende ceremonies of zo (tenslotte is het natuurlijk ook nog helemaal niet afgesloten) en ze gaan morgen gewoon verder. Ze hebben de spullen netjes achtergelaten en de artikelen veilig achter slot en grendel op te bergen. Eigenlijk wilden ze graag nog met één of twee man achterblijven om 's avonds artikelen te kunnen verkopen aan de studiegroepen die Jewel Heart bezoeken, maar dat ging in ieder geval qua vervoer niet. We vonden het wel belangrijk dat alle deelnemers aan studiegroepen even de mandala hebben kunnen zien, maar het leek ons dat artikelverkoop er dan niet in zit. We verwachten dat veel mensen zaterdag spullen zullen kopen bij het vernietigingsritueel en wanneer er ook een lezing is.

Er werd stevig doorgewerkt en dit was het prachtige resultaat aan het eind van de dag.

Op naar de tweede dag!

2 Comments:

Blogger CJH said...

Goh wat een enerverende dagen! Wat komt er veel bij kijken. Dank voor je uitgebreide verslaggeving, het is net alsof ik er een beetje bij ben. Mooie foto's! Prachtige reportage en rapportage!

11:09 AM  
Blogger Tex Lambert said...

Twee eerste dagen.....

Een goed begin is het halve werk, nietwaar?

Victor.

3:40 PM  

Post a Comment

<< Home