Zandmandala Nijmegen

Deventer: dag 4-5

2005-11-07T11:52:00.000-08:00

We zijn aan het bijkomen van een overweldigende week met dito belangstelling. Het vergankelijkheidsritueel zaterdag trok - we zijn er inmiddels mee bekend als gemeenschap - ook hier in Deventer hartstikke veel publiek. Iedereen zat totaal opeengepakt in de ruimte, dikke rijen kleine kinderen vooraan. Daar konden we nog veel van leren samen, want zodra het zand werd uitgedeeld stortten de volwassenen zich in een grote stroom op Kathalijne en mij aan de ene, en Ida en Dolkar aan de andere kant om een of meer zakjes zand te bemachtigen. De kinderen kwamen heel beleefd en onder de indruk netjes vragen of ze misschien een zakje mochten. Alle 300 zakjes zand zijn dan ook op, er is geen zakje overgebleven. Voor hun zieke stervende broer, voor hun zusje, vriend, etc. - het was zo enorm aandoenlijk om te ervaren dat mensen heel graag een zakje wilden bemachtigen en we waren zo ontzettend blij dat die mogelijkheid er was om zand mee te geven (en nemen).

In optocht vertrok de stoet vervolgens met hoorns en cimbalen geloof ik, naar de IJssel. We hadden zowaar een paar dagen ervoor een formele brief binnen van de gemeente waarbij zij ons toestemming gaven het zand in de IJssel te strooien. Dus op ging het, in flinke stoet, naar de IJssel. Tenzin-ma en Pema en Jampa en Kathalijne en ik bleven achter om op de kramen met artikelen en boeken te passen.

Toen druk in de weer om alles weer in te pakken en naar de kerk verderop te vervoeren. En daar hebben we 's avonds, we weten het exacte aantal nog niet helemaal zeker op dit moment (hopelijk morgen wel).... ruim 350 toeschouwers mogen ontvangen. De telefoontjes van Ida en Fabiola naar alle communicatie-afdelingen van de omringende gemeentes (om perslijsten op te vragen waar vervolgens zelfs het meest onooglijke krantje een persbericht heeft ontvangen) hebben duidelijk effect gehad. Zo interpreteer ik het, ik weet het uiteraard niet zeker. Uit Dedemsvaart, uit Emmeloord, maar ook veel mensen uit Deventer. De kerk was om pakweg 19.30 uur vol. Toen kwamen er nog meer mensen. En nog meer. En nog veel meer. Stoelen erbij. De monniken kwamen met eigen ogen kijken omdat ieder van ons gezelschap het niet zo maar geloofde. Maar het was echt waar.

En het was een formidabele en heel gedenkwaardige avond. Wat er gebeurd is weet wellicht niemand, maar dat er iets gebeurd is is wel duidelijk. Mensen waren zeer ontroerd, incluis ook de monniken zelf. De Geshe stond warempel om 23.30 uur, toen het optreden net een half uurtje over was, nog heel blijmoedig in opperbeste stemming zelf op het podium mee te helpen de (zware!) geluidsboxen en alles weer af te breken - zag ik tot mijn grote schrik. Hij wilde er ook niet mee op houden, dus ik dolf het onderspit.

Na wat gebruikelijke obstakels in telkens weer een ander jasje (nu was de parking dicht waar Nico zijn auto had geparkeerd en die hadden we nodig om alle spullen mee te helpen vervoeren; de geluidsman was zijn fietssleuteltje kwijt in alle kratten en boxen; zo nog een paar oefeningetjes in de kou na middernacht....) konden we in etappes de monniken en alle spullen naar Emst brengen, waar de monniken gisteren in hopelijk een dagje echte rust hebben kunnen bijkomen.

Hoewel rust.... er is altijd - als je denkt dat ze nu wel heeeel moe zullen zijn - wel weer gelegenheid voor ze voor een hartstochtelijk debat over bijvoorbeeld de totstandkoming van het heelal. Vasubhandu immers houdt er (naar ze mij later uitlegden) een andere mening op na dan de wetenschappers, dus of de Geshe zijn mening over het heelal maar even wil verdedigen tegenover Yeshi, of ook Tenzin, of, leuker nog, tegenover Yeshi en Tenzin en Sonam tegelijk.

Op zo'n dag is er ook tijd voor 'eikeltjesgooien', een leuke nieuwe hobby voor als je even weinig te doen hebt in Emst. Twee uur eikeltjes rapen, dan een kwartiertje alle eikeltjes gooien. Dat zijn de dingen die je allemaal kunt doen op zo'n rustdag. Alle monniken maken het in ieder geval, heel goed. Niemand van hen is nu ziek (alleen heeft arme Maarten met griep dagenlang toch met veel inzet voor ze gekookt om daarna bleekjes weggetrokken en zonder zelf te eten in bed te duiken), en ze zijn in opperbeste stemming. Onze zorgen over de last van hun schema worden zeker niet door hen zelf gedeeld, ze zijn heel blij en maken het uitstekend. Morgen volgen, als ik er nog op kan komen, nog wat meer details of anders in ieder geval de precieze informatie over het aantal toeschouwers.

Met een hartelijke groet, en namens heel blije en gelukkige ploeg hier van Fabiola, Ida, Henk, Dolkar, Nico en Kathalijne, en alle anderen die zich hebben ingespannen voor 'Deventer',

Caroline

(De foto's zijn van Fabiola)

Nijmegen: lamadansen

2005-11-04T01:40:00.000-08:00

Woensdagavond was het dan zo ver: na drie weken keerden de monniken terug naar Nijmegen voor het dansoptreden. Dit keer voelde het allemaal wat minder gestresst. Er was natuurlijk genoeg te doen, maar we hadden een goed overzicht. Alles was goed doorgesproken, de taken waren verdeeld en we hadden een fantastisch draaiboek van Caroline gekregen voor de voorstelling. Gelukkig kwam Mark uit Amersfoort voor het geluid. Hij had het in Arnhem ook gedaan en wist dus precies waar hij op moest letten. Een hele zorg minder.

De beheerder van de kerk was zo vriendelijk om ons al om 4 uur in de kerk toe te laten. Marion Reinartz en ik hebben samen met hem gekeken naar de indeling en vast van alles klaargezet. Marion zou eigenlijk alleen voor het eten zorgen, maar heeft verder ook enorm goed geholpen. De beheerder liet ons bij hoge uitzondering gebruik maken van de huiskamer van het aangrenzende pand, die normaal gebruikt wordt door de buitenlandse Theologie-studenten die daar wonen, waarmee we een prachtige, rustige eetzaal hadden. Verder was hij trouwens ook buitengewoon behulpzaam en meedenkend.

Om vijf uur kwam Mark voor het geluid, en al snel kwamen Co en Hein met de monniken en Tenzin-ma. Het was enorm leuk om ze weer terug te zien, nadat we eerder al een week in Nijmegen samen opgetrokken hadden. Ze waren blij met de ruime kleedruimte (de zijkapel) en gingen heel voortvarend aan de slag. Na een tijdje was alles geregeld en konden ze gaan eten. Marion had een prachtige tafel gedekt, met tafelkleden, porceleinen borden (geleend van Jewel Heart), net bestek enz., en Chinees voor 10 personen. Ik was natuurlijk erg blij dat er voor mij ook wat was, en ben met een bord vol eten in de kerk gaan zitten. Etenstijd was namelijk ook precies de tijd dat alle andere helpers arriveerden. Nadat de monniken, chauffeurs en Marion zelf hadden gegeten, was er gelukkig ook nog ruim voldoende over voor Mark, voor de beheerder en voor Vincent die de koffie en thee regelde,.

Margriet had drie van haar (schoon)kinderen bereid gevonden om mee te helpen en Inge Kappen was er ook, waardoor er genoeg mensen waren voor het schenken van koffie en thee, het bemensen van de kassa en het uitdelen van programmaboekjes. (We hebben geprobeerd iedereen ook een Dhonden-folder en acceptgiro mee te geven, maar helaas waren die al vrij snel op.) Een andere zoon van Margriet, Clemon, maakte foto's.

We hadden ons wat zorgen gemaakt over de bezoekersaantallen, aangezien er in de voorverkoop niet zo veel kaarten verkocht waren. Op de laatste dag bleek dat er bij Margriet toch nog meer dan 30 besproken waren en bij Co 11, terwijl het Tibetaanse winkeltje in de stad al over de 30 kaarten verkocht had, dus dat gaf toch wel wat moed. Het werd dus spannend toen de eerste bezoekers binnen kwamen. En toen het eerste schaap over de dam was volgden er meer, en meer en meer... en hield het maar niet op tot 2 minuten voor 8.

We konden dus netjes op tijd beginnen. Van tevoren nam Sonam nog even met mij door dat Geshela 4 keer zou spreken, maar dat wist ik natuurlijk al. Ze hielden zich perfect aan het schema en ik hoefde alleen te doen wat Caroline gezegd had, en las dus rustig uit haar papieren voor. Nee, men dacht echt niet dat ik daar stond te vertalen wat de geshe zei, maar grappig was het wel.

En de optredens waren zo mooi. De sneeuwleeuw is komisch en ontroerend, de herten zijn prachtig en de andere kostuums zijn ook overweldigend. Op die prachtige foto's die we eerder hebben gezien van die Harold (geloof ik) had ik zitten turen wie nou in welke kostuums zou zitten, omdat ik daar niet altijd de gezichten herkende. Maar hier zo dichtbij was het heel anders: als iemand het podium op kwam lopen kon je al zien wie het was aan de manier van bewegen. Grappig dat je zelfs de manier van dansen overeenkomt met de persoonlijkheid van mensen. De een een beetje lomp en komisch, een ander sierlijk, de volgende heel bescheiden aanwezig en met kleine bewegingen, enz. Heel mooi.

Het stuk waarvan in het programmaboekje gezegd werd dat het zulke mooie muziek is, was inderdaad betoverend mooi. Ik had er uren naar kunnen luisteren. En wat ik ook vreselijk indrukwekkend vond was het boventoongezang. Ik had wel eens eerder gemerkt dat het kan zijn dat je boventonen in eerste instantie niet echt hoort, omdat je gewend bent galm e.d. weg te denken en niet toe te laten. Toen ik dus niet direct boventonen hoorde, bedacht ik dus: concentreer, richt je aandacht! En toen hoorde ik onmiddellijk het hoge gezang. Ik weet niet hoe ik het moet omschrijven, maar het deed heel spookachtig aan en het bleef maar rondzingen en zingen en zingen - woe woe woe... De gewone zang hoorde ik ook bijna niet meer.

Ik vond het zo bijzonder dat je door je aandacht te verleggen een heel andere dimensie kunt horen. Zo kon ik me ook een beetje voorstellen dat verschillende mensen/wezens in dezelfde situatie verschillende dingen horen of meemaken. Heel apart.

Verder was de sfeer mooi en gewoon gezellig. Iedereen ging in de pauze een kopje koffie drinken en wat tussen de spulletjes scharrelen en na een half uurtje gingen we weer verder. Ik was echt helemaal met de logistiek bezig, en van hot naar haar aan het rennen om te zorgen dat iedereen wel gegeten had en alles wel goed ging en steeds controleren of er nog iets nodig was en vragen te beantwoorden. Ik was ook zo blij dat alles goed liep, dat ik eigenlijk helemaal ben vergeten te vragen wat mensen uit het publiek er nu eigenlijk van vonden. Eigenlijk kan ik me ook niet voorstellen dat er iemand was die iets te klagen had. Nou ja, behalve die twee dames dan die naar me toe kwamen om te vertellen dat de monniken het nét iets anders gedaan hadden dan in het programmaboekje stond, en dat er bij dans nummer zoveel geen vijf maar twee dansers op het toneel hadden gestaan en nog zoiets. Ik hoop dat deze mensen uiteindelijk over de schok heengekomen zijn, en ondanks alles terugkijken op een fijne avond.

Ik in ieder geval wel.

En het was ook niet te geloven dat een half uur na afloop van de voorstelling alles alweer perfect opgeruimd was. De monniken waren weer onderweg terug naar Emst, en de kerk was binnen een mum van tijd weer een gewone katholieke kerk met foldertjes over de missie e.d. Het enige spoor dat we achtergelaten hadden was een poster van het optreden.

De volgende morgen heb ik, voordat ik naar het werk ging, snel nog even het geld geteld. Het bleek dat we 175 kaarten hadden verkocht. Dus met alle Tibetanen, meehelpenden en kleine kinderen die gratis naar binnen mochten zullen er zo´n 200 mensen genoten hebben van deze voorstelling. En de opbrengsten waren boven verwachting. De Chineze maaltijd werd gedoneerd en de koffieapparatuur werd gesponsord, de benzine niet gedeclareerd, en er bleek ook nog wat geld in de kleine donatieschaal te zitten. Al met al kunnen we - na aftrek van onkosten - 3000 euro inkomsten noteren. Samen met de mandalaweek die we eerder gehouden hebben een resultaat van 5000 euro. Ik ben er de hele dag kapot van geweest. Wat een gedoe was het allemaal, maar wat een resultaat...

En wat geweldig ook dat er honderden mensen zijn geweest die hiervan hebben kunnen genieten en hiervan de indrukken hebben meegekregen. Het was de moeite helemaal waard.

Inge

De foto's zijn gemaakt door Clemon Tonnaer.

Deventer: dag 1-2-3

2005-11-01T21:43:00.001-08:00

De zandmandala in Deventer: dag 1

Na al die tijd van voorbereiding is het dan zo ver. Vandaag (dinsdag) zijn de monniken in Deventer begonnen met het leggen van de zandmandala van Avalokiteshvara.
We hebben gebruik gemaakt van de tips die anderen voor ons hadden en hebben ons dus goed voor kunnen bereiden. Dat mocht niet verhelpen dat er direct een paar kleine dingen mis gingen.

Een flinke file zorgde ervoor dat we niet helemaal op tijd waren. Vervolgens vergaten we de boeken die JanPaul zo netjes voor ons had klaargezet. Dat werd dus nog een keertje rijden. Maar goed, toen dat allemaal op de rit was kon het ook niet meer stuk.

Hoewel... de gesponsorde maaltijd door het Indiase restaurant De Kohinoor ging niet door. Communicatiestoornis. Volgens de manager hadden zij op de woensdag gerekend i.p.v. de dinsdag. Ik had vorige week nog de hele boel omgegooid omdat hij volgens mij graag de dinsdag wilde. Stond ik daar dus met zeven monniken voor een dicht restaurant. Ik had net op weg daar naartoe enthousiast lopen vertellen dat dit restaurant eigenlijk geen lunches verzorgde maar speciaal voor ons de keuken open deed voor een warme maaltijd. Maar zoals altijd reageerden de monniken zeer laconiek en liepen achter mij aan, terug naar het Etty Hillesum Centrum.

Daar had Caroline de tegenwoordigheid van geest om onmiddellijk actie te ondernemen richting een ander restaurant. Ik zag ons in gedachten al brood met kaas eten. Fabiola ging vervolgens met hen op stap. Een poging een Thaise maaltijd te krijgen mislukte en zo kwamen ze bij V&D terecht waar ze overigens een heerlijke warme maaltijd genuttigd hebben. Ik ondertussen de manager van de Kohinoor gebeld over het misverstand kwam aan de orde. Hij was heel grootmoedig en bood onmiddellijk aan om de rekening van het andere restaurant te betalen.

Vanaf het moment van aankomst van de monniken, eigenlijk al eerder, stonden er mensen in het EHC om de monniken te ontmoeten en hen aan het werk te zien gaan, zij wilden heel graag het beginritueel meemaken. Waarschijnlijk omdat we al heel wat kaarten verkocht hadden en mensen er dus van wisten, zijn er ook de eerste dag al flink wat mensen wezen kijken. Er was een voortdurende toeloop. Er waren mensen uit Utrecht en uit het zuiden des lands. En het was zoals overal, dat mensen bleven zitten, sommigen urenlang. Anderen gingen even de stad in en kwamen daarna weer terug. Het is heel leuk om zo midden in het centrum te zitten. We zitten overigens in een prachtige ruimte. Een kleine vroegere synagoge, een prachtige ambiance. Aan de wand waar ook het altaar tegenaan staat, hangt een mooie fototentoonstelling van Erik Tolmans. Een foto van de Boeddha met aan beide kanten een mooie lotus ernaast - beeldschoon. Jullie gaan er vast nog foto's van zien.

Het EHC heeft maar vrij weinig ruimte en heeft dus ook geen rustruimte voor de monniken. Een vrijwilligster van het EHC is zo lief geweest haar zolder ter beschikking te stellen. Zij woont vlak naast het centrum en heeft de Geshe de sleutel gegeven van haar huis. Wat is het toch heerlijk dat er zoveel mensen meewerken.

We hebben vandaag 16 toegangskaarten verkocht. en 5 reserveringen. De lezing van Fabiola met als thema 'Boeddhisme in de dagelijkse praktijk' zit al vol, dus hebben we een tweede avond gepland. We hebben deze eerste dag 222,40 euro aan donaties ontvangen en de verkoop gaat goed, althans, het ziet er steeds heel druk uit rondom het winkeltje. Wat betreft de boeken: we zijn pas laat met de verkoop gestart maar de meeste mensen komen nog een keer terug en zo krijgen beide partijen nog een keer de gelegenheid. Bovendien moeten de meeste mensen nog komen. De mandalakaarten vliegen overigens de deur uit.

Wij keken om 17.00 uur, toen de monniken Emst-waarts gingen, heel tevreden en blij terug op deze eerste dag.

Hartelijke groeten,
Ida

De zandmandala in Deventer: dag 2

Woensdagavond 10.00 uur. Net de stand van deze dag opgemaakt. Het was wederom een goede dag. Ik zit hier helemaal vrolijk te zijn, het is ook zo genieten.

Het was heel druk vandaag. Begin van de ochtend was het wat rustiger dan gisteren. Het regende hier. Naar de kerk om de precieze maat te nemen van het altaar zodat we alsnog een verhoogd podium kunnen regelen voor het optreden zaterdag. De monniken en wij willen graag dat iedereen het zaterdag goed kan zien. Ik zag toen dat het ook heel erg rustig was in de stad. Om 11.30 zou RTV-Oost opnamen komen maken en alsof mensen dat wisten begon het tegen elven vol te lopen. Toen RTV-Oost er was telde Fabiola maar liefst 50 mensen, en los van de lunchpauze is het niet meer rustig geweest.

Veel schoolkinderen op de woendagmiddag, die vaak heel lang en rustig naar de mandala aan het kijken waren en moeders die zich hierover verbaasden. Er kwam een moeder met 2 redelijk kleine jongetjes die de zandmandala zo geweldig hadden gevonden in Arnhem dat ze nog maar een keer in Deventer kwamen kijken. Om half een was de journalist/fotograaf van de televisie klaar en was het tijd voor de monniken om te gaan lunchen. Dit keer ging het helemaal goed. We hadden gevraagd zeven monniken te sponsoren maar Tenzima werd ook uitgenodigd mee te eten en daar waren we blij mee. 3 Mensen in het restaurantje waren zeer verrast door de monniken en wilden er heel graag van alles over weten. 's Middags is een van hen komen kijken. Ze was stralend omdat ze dit onverwachts mee kon pakken en de anderen komen ook nog. Dolkar was er vandaag en blijft de rest van de week komen. De mensen vinden het leuk om met haar te praten en ze geniet er zelf ook heel erg van.

Co was er al om half drie maar het was zo druk bij de verkoop dat er van opbreken nog geen sprake kon zijn. Mijn kinderen waren er ook en die liepen een beetje te keten met Pema over welke ring en welke armband het nou toch moest worden. Ze vinden hem echt 'vet' (niet letterlijk natuurlijk!) Tegen vijf over drie ontdekten we dat de Geshe nergens te bekennen was en trokken we gelukkig de conclusie dat die lag nog lekker lag te slapen een paar huizen verderop. Ging allemaal nog goed. Menigeen verdwaalt in het Bergkwartier waar het Etty Hillesum Centrum huist. Het is een heel oud wijkje waar je met de auto maar op één manier in en uit kan. Dus voor degeen die niet heel precies de beschreven route volgt is het zuur kersen eten. Je komt er bijna niet meer uit. Zo ook Hein, die samen met Co de monniken kwam halen. Hij vond dat Deventer toch wel heel erg veranderd was de afgelopen jaren. Toen ik hem eindelijk op mijn fiets ergens in de wijk had gevonden begreep ik dat hij er jaren had gewoond.

Tegen half vier, als ik me niet niet vergis, zat iedereen in de auto op weg naar Nijmegen waar ze naar ik hoop een goede avond hebben. De monniken zijn al een heel eind op streek met de mandala. Ben benieuwd of ze er nog wel de geplande tijd mee voort kunnen.

Dan nu de stand van de financiën, toch ook geen onbelangrijk punt. Nou, daar kunnen we ons wederom over verheugen. De opbrengst uit de donaties bedraagt vandaag € 253,31. Ik vroeg de monniken of ze gisteren goed verkocht hadden en ze deelden me mee dat ze voor ongeveer € 600 verkocht hadden. Volgens mij is er in de winkel weer veel verkocht maar dat horen we hopenlijk morgen. JanPaul, ook voor jou even een tussenstandje: we hebben in totaal voor ongeveer 215,-- aan kaarten/boeken verkocht.

Tot morgen.
De hartelijke groeten van ons allen.
Ida

De zandmandala in Deventer: dag 3

Vanochtend was de sfeer uitgelaten, de zon scheen en er waren onverwacht veel bezoekers geweest bij de lamadansvoorstelling in Nijmegen. Een ietwat bezorgde Ko gisteren dacht dat het op pakweg 20 mensen zou neerkomen, hij had in tegenstelling tot Arnhem eerder nu telefonisch maar 11 reserveringen gehad. Margriet vermoedelijk ook niet veel. Maar hoera, we hoorden vanochtend dat maar liefst 175 kaarten verkocht waren! Echt fantastisch. De monniken waren er opgetogen over.

Ik neem maar even de honneurs waar namens Ida die nu nog dapper op de zaak zit te passen in Deventer omdat er vanavond nog een lezing plaatsvindt en we dus willen zorgen dat de zaken goed bewaakt zijn. Fabiola, die de lezing houdt, is overigens 'uitverkocht' (morgen een extra lezing ingelast) dus ze kan een zaal vol mensen verblijden met een lezing over Boeddhisme in de praktijk van alledag. Dit onderwerp combineert ze met een flink aantal citaten van Etty Hillesum en een paar heel mooie parallellen die ze gevonden heeft tussen Etty Hillesum en het Tibetaans Boeddhisme. We zijn immers al een aantal dagen te gast in het Etty Hillesum Centrum waar de zandmandala gemaakt wordt.

Het is een prachtig gebouw met hoge kathedraalachtige ramen, wit geverfd van binnen, en we hebben zelf de sleutel. Dus echt een heel mooie lokatie die Ida en Fabiola hebben georganiseerd. We krijgen allerhande soorten bezoekers, jong en oud. Een lerares met haar leerlingen die een aardig eindje op de fiets hier naar toe zijn gekomen. Veel moeders met jonge kinderen. Die vervolgens lekker onder de tafel met de artikelen spelen (de kinderen ...), of langs de lijnen rond de zandmandala. Of soms bijna met de donatiebox, maar dan duiken we er natuurlijk onmiddelijk bovenop. Mensen die helemaal uit Brabant komen en bij binnenkomst al zeggen dat ze het zo bijzonder vinden om de kans te hebben dit te (gaan) zien. Mensen uit Utrecht, die van de zandmandala een dagje uit maken. Oudere mensen, zieke mensen in rolstoel, oude vrouwtjes die vooraan zitten en duidelijk genieten. En na afloop niet alleen een copie wilden meenemen van de 'uitleg van Inge' over de zandmandala, maar bovendien ook het geplastificeerde exemplaar wilden meenemen 'omdat er zulke mooie kleurenfoto's in staan'. Die moesten we dus wat teleurstellen.

Elke dag een paar vaste bezoekers die voortdurend rond de zandmandala zitten op de houten banken die rondom staan, of op kussentjes die ervoor liggen. Als we 's ochtends aan komen rijden zijn de eerste bezoekers al binnen of staan voor de deur te wachten. Nooit verwacht dat het enthousiasme zo enorm groot zou zijn van mensen, en ze er zo graag bij zouden willen zijn. Regelmatig komen ook medestudenten uit Emst langs. Er komen vermoedelijk minimaal 150 (waarschijnlijk veel meer) mensen per dag langs, we hebben natuurlijk geen tijd om ze te tellen. Maar soms is het bomvol en zelden zitten er minder dan pakweg 10 mensen. Vandaag was ook Erik er, de fotograaf wiens foto's geexposeerd zijn in het centrum en ook in de bibliotheek. En een van de eigenaren van een restaurant dat de lunch voor de monniken gisteren gesponsored had, A taste of honey, kwam eens kijken wat voor resultaten zijn maaltijd nu eigenlijk gehad had. Elke dag wordt de lunch van de monniken gesponsored door een restaurant, ze lunchen elke dag ergens anders warm.

De sfeer is heel gemoedelijk, familiaal zelfs. Letterlijk, want onze eigen gezinsleden komen regelmatig langs om weer eens te kijken hoe 'vet hard' de monniken opschieten. Maar ook figuurlijk, regelmatig zingen Tenzinma en een of twee monniken hard mee met de CD's die we de hele dag door draaien. En met dit uiteenlopende publiek dat vaak met een dikke glimlach al binnen komt, of juist verlegen reikhalzend in de hal kijkt of ze er echt naartoe mogen...

Ondertussen zaten Ida, ik, Dolkar en Sonam vandaag in een krap hoekje druk ons best te doen op het gereedmaken van de resterende CD's. Er is niet heel veel ruimte, dus als iemand een boek wilde kopen of een kaart (die worden heel veel verkocht), dan moesten we weer wat opzij leggen of zelf een ander plekje zoeken. We werden er samen steeds meer bedreven in, en op het laatst waren we volgens Sonam zowaar een fabriek.

Er waren heel veel mensen die de boeken op de lange boekentafel doorkijken, we hebben al aardig wat verkocht. 'Zinvol sterven', door Ida aangeduid als 'simpel sterven' is inmiddels al uitverkocht. '25 Jaar Maitreya Instituut' doet het heel goed. En dan de kaarten, ik heb vandaag niet geteld maar er zijn er vele tientallen verkocht. De artikelen gaan natuurlijk steevast prima over de toonbank. De CD's doen het ook meer dan goed. Dus alles is heel vreugdevol. De donaties komen vandaag uit op rond de 360 euro. De rest (verkoopopbrengsten) hebben we nog niet geteld (resp. gevraagd aan de monniken). En we zien ook mensen de deur uit lopen met een acceptgiro. In ieder geval een monnik waarvan de omschrijving (temidden van andere) op tafel lag, wordt voorts gesponsored. Veel vaker nog trouwens wordt er gevraagd naar het MI Emst. Dolkar heeft gisteren en vandaag heel veel mensen op verzoek verteld over de mogelijkheden er te studeren, en de MI magazines zijn er helemaal doorheen. We hebben nu een inkijkexemplaar gemaakt. Dus wie weet wat we aan nieuwe aanwinst voor het MI nog mogen ontdekken in de toekomst.

Verder zijn er blijven er natuurlijk ook regelmatig allerlei obstakels. We hebben een misverstand uit de weg moeten ruimen met het Etty Hillesum Centrum, over het betalen van toegang tot de lezing van Fabiola vanavond. Dat is gelukkig in goede vrede rechtgezet na wat inspanningen. En verder lijkt een kerk natuurlijk een heel mooie lokatie, maar het is qua opstelling en qua podiumfaciliteiten (zo leerden we uit Arnhem) nou niet bepaald ingericht op meer dan 200 bezoekers die zaterdag zullen gaan komen bij de lamadansvoorstelling. Dus uiteindelijk na veel vijven en zessen is het nu gelukt een podiumophoging te organiseren die op vrijdag al wordt opgebouwd en op zaterdagavond laat (want op zondag kan natuurlijk niet in de kerk) weer wordt afgebroken en dat alles natuurlijk tegen een zo laag mogelijke prijs......

Verder zijn er zo nu en dan uitzonderlijke bezoekers die niet aarzelen pal over de rug van de zittende monniken te buigen om de mooist mogelijke fotoshot te nemen. Of dwars voorlangs het altaar banjeren, ondanks de duidelijke lijnen. Op de banken gaan staan, of ons vragen iets opzij te zetten op het altaar omdat het wat lelijk in de weg staat. Dat is gelukkig uitzondering, maar soms wel heel spannend! Daar had IJke ons vorige week al een beetje attent op gemaakt, toen ze voorzichtig constateerde dat het Boeddhisme ook wel heel apart (stads)publiek trekt.... Maar zoals gezegd, dit zijn uitzonderingen. Als je op een gemiddeld tijdstip binnen zou komen kijken dan zag je een man (vrouw) of vijf staand een boek doorbladeren, een rijtje van drie mensen die drie kaarten met een afbeelding van een mandala willen afrekenen, een man of drie aan de artikelentafel, waarachter Tenzinma druk in de weer is en Pema en Jampa (de oudste van de twee Jampa's) of Sonam aan het afrekenen zijn of in de weer met armbandjes, en je zou pakweg 35 mensen zien zitten die elke beweging van de monniken aan de zandmandala volgen, je zou tenminste een journalist en twee fotografen zien, en een kind of twee ergens op de vloer. Dan heb je een gemiddeld kijkje. We staan geloof ik elke dag meermalen in de krant en zijn gisteren twee of drie keer op televisie geweest als we bezweet en wel probeerden uit te leggen wat het doel is van de tournee, en vervolgens weer verder rennen in poging op pakweg een van de honderd publieksvragen per dag antwoord te geven.

Tot zover weer even wat wetenswaardigheden over vandaag, donderdag. Uit Deventer, de stad met het spektakel van een paaltje dat automatisch de grond in zakt als je met je auto op de stopstreep ervoor gaat staan wachten, waarna je als het licht op groen springt er overheen kunt rijden... een dagelijks spektakeltje voor de monniken dat ze met veel plezier gadeslaan. Waarna ze overigens onder twee mooie monumentale (ere)bogen door naar het Etty Hillesum centrum toe gereden worden.

Hartelijk gegroet,
Caroline

Groningen: dag 3-5

2005-10-30T03:38:00.000-08:00

De zandmandala in Groningen: dag 3

Vandaag waren de monniken de hele dag in de bibliotheek, vanaf vanmorgen 10 uur tot vanavond 9 uur. Ze hebben hard gewerkt aan de mandala. Ze hebben de tijd ook hard nodig. Toen wij ongeveer om 5 over tien aankwamen zaten de eerst mensen al rustig op hun stoelen te wachten. We hebben veel vast publiek, die iedere dag of zelfs meerdere keren per dag komen kijken, maar ook steeds weer nieuwe mensen. In de ochtend is het steeds vrij rustig, bijna een serene rust als de Geshe zittend tussen de mandala en het altaar met zijn tekst op een koffertje met een kleedje erop de Medicijnboeddha-sadhana reciteert, 's middags is het duidelijk drukker en vanavond was het heel druk.

Dat kwam natuurlijk ook door de lezing die Anne gaf. Bij de lezing waren 50 mensen. Anne heeft uitgebreid verteld over de geschiedenis van het Ganden-klooster en waar de monniken precies vandaan komen. Daarna nog over het boeddhisme als betrouwbare wegwijzer, waarbij hij heeft aangegeven wat de essentie van het boedhisme is. De kale zaal aangekleed met twee tangka's en een altaar maakte het geheel zeer sfeervol. Het was heel duidelijk, eenvoudig en tegelijk ook heel diepgaand en dat alles ook nog binnen een beperkte tijd, want de portier wilde ons negen uur echt allemaal de bibliotheek uit hebben. Anne, heel erg bedankt!

De opbrengst van lezing (ongeveer 150 euro) wordt door de bibliotheek aan de monniken gedoneerd en ook het eten hebben zij vandaag betaald. Daarnaast zijn er allerlei mensen die iets aan de monniken willen doneren, gelukkig meestal in de vorm van geld, maar zij hebben ook speciale Tibetaanse thee en kruiden ontvangen en eerder deze week een ingelijste afbeelding van de Medicijnboeddha. Daarnaast is er een mevrouw die een schilderij van een Boeddha heeft gemaakt, dat nu in de bibliotheek hangt. Mocht ze het verkopen, dan krijgen de monniken ook een deel van de opbrengst. Ze hebben werkelijk een heel positieve uitstraling op iedereen. Ook op mensen die nietsvermoedend in de bibliotheek een boek komen lenen en min of meer verbijsterd naar de monniken met de zandmandala, de geshe met zijn recitaties en de "winkel" kijken. (Ter illustratie kun je de foto's van IJke bekijken.) Je ziet dat ze bijna niet geloven wat ze zien.

De monniken zijn ook zeer tevreden over hun verkoop en de mensen geven vaak extra geld. Er wordt nu duidelijk ook meer geld gegeven. De eerste dag hadden we ongeveer 60 euro, gisteren 200 en vandaag 428. Waarschijnlijk zal deze verdubbeling zich niet eindeloos vortzetten, want we hadden vandaag een extra lange dag.

Niet alleen de monniken werken hard, maar Ans heeft nu ook de rest van de CD's verkoopklaar gemaakt. De PR is in het noorden laat, maar uiteindelijk wel op gang gekomen. Op OOG tv (stad Groningen) was dinsdag de al eerder beschreven reportage en gisteravond schijnen ze beelden van de voortgang van de mandala te hebben uitgezonden. Zonder verder commentaar opeenvolgende stadia van de mandala. Helaas heb ik het niet gezien.

Morgen is er een interview met Tineke voor Radio Drente. Ik geloof dat zij zelfs live in de uitzending komt. Dat kan alleen maar een positieve invloed op de kaartverkoop in Assen hebben. Al met al zijn we in het noorden heel tevreden en we hebben nog twee dagen te gaan.

Dat was voor vandaag.
Els

De zandmandala in Groningen: dag 4

Zoals iedere morgen hebben we de monniken opgehaald in hun bed en breakfast. We hebben dan altijd eerst even een kort bijeenkomstje in de huiskamer waarin ik hun de plannen voor die dag vertel: waar ze naar toe gaan, hoe dat geregeld is, wie voor hun maaltijden zorgt e.d. Volgens mij stellen ze dat erg op prijs, vragen ook van alles en zijn ook altijd zeer benieuwd naar de opbrengst van de donaties.

Vandaag was een redelijk druk programma, de zandmandala moest af, ‘s morgens moesten er twee monniken naar het theater in Groningen om de opstelling van de attributen, het licht e.d. voor morgen alvast door te nemen, en aan het eind van de middag naar Assen voor een optreden. Het theater leek hun goed te bevallen. Het is een vloertheater, wat inhoudt dat ze op de vloer spelen en het publiek op een soort tribune zit. Ze hoeven dus geen podium op of af te klimmen en ook de hoogte bij het betreden van het podium leek hun voldoende. Sonam stelde zelfs voor om nog extra stoelen op het podium te zetten omdat de beide voorstellingen bijna zijn uitverkocht, maar helaas mag dat niet van de brandweer.

Gelukkig is het universiteitstheater op 5 minuten lopen van de bibliotheek, zodat het niet al teveel tijd kost. Ze zijn er nu al helemaal aangewend dat we in Groningen overal naar toe lopen en op deze manier ook iets van de stad zien. Het gevolg van dit uitstapje was wel dat Sonam ‘s middags nog hard moest doorwerken om ook zijn gedeelte van de mandala op tijd klaar te krijgen. Tegen vieren was het klaar en werd de mandala op het onderstel gezet. Hij ziet er werkelijk prachtig uit. De hele middag was het vrij druk, zowel bij bekijken en rustig zitten bij de mandala, als bij "de winkel" en bij het verkopen van kaartjes voor de voorstellingen in Groningen. Er zijn nog maar enkele kaartjes over, dus we verwachten morgen 2 x voor een uitverkochte zaal te spelen.

De verkoop van de spullen van de monniken verloopt volgens mij ook heel voorspoedig en de mensen betalen vaak veel meer dan de prijs die ze ervoor vragen. De "winkel "raakt ook redelijk bekend en sommige mensen komen daar speciaal voor om bijvoorbeeld dezelfde oorbellen te kopen als een vriendin en vragen dan hoe laat we morgen open zijn. Ik vind dat erg grappig en verwacht dat er morgen in het universiteitstheater ook weer mensen speciaal voor de winkel zullen komen. De mensen blijken ook al aardig op de hoogte te zijn van het schema van de monniken, want toen ze om 1 uur gingen eten waren er weinig mensen, maar een half uur later was het weer heel druk. Vandaag stond er in het dagblad van het Noorden, de regionale krant, een heel grote foto van de monniken. Zij vonden dat prachtig en voor ik het kon verhinderen hadden ze die bladzij uit de krant van de bibliotheek gescheurd en bij hun eigen spullen neergelegd. Om half vijf zijn de monniken naar Assen vertrokken en zijn we met enkele mensen in de bibliotheek achtergebleven totdat die dicht ging. Ook toen kwamen er nog veel mensen kijken.

Dat was het voor vandaag. Ik ben benieuwd hoe het vanavond in Assen is verlopen.

Groeten, Els

De zandmandala in Groningen: dag 5

Zaterdag de laatste actieve dag van de monniken in Groningen. Meteen ook een heel drukke dag. Het vergankelijksritueel in de bibliotheek en 2x een optreden in het universiteitstheater. Vrijdagmiddag is de kaartverkoop ineens goed op gang gekomen en we zijn bijna uitverkocht. Gisteravond nog een linzentaart voor het middageten gemaakt, dus in combinatie met een macaronischotel van Geney is er weer met vereende een krachten voor een maaltijd gezorgd.

De Bibliotheek gaat pas om elf uur open, maar de portier is er al om tien uur en we mogen er gelukkig in. Het vergankelijkheidritueel staat voor half 12 gepland in de bibliotheek en in het begin van de middag wilde we met een besloten groep naar het water gaan, voor het slotritueel. Als ik zoals gewoonlijk de monniken om 10 uur ophaal besluiten we dat ik tijdens het ritueel in bibliotheek toch zal aankondigen dat we het resterende zand naar het water brengen, zodat iedereen kan meelopen. Sonam weet inmiddels ook aardig de weg in Groningen en zegt tegen mij. "Het is immers toch vlakbij".

Aangekomen bij de bibliotheek trekken de monniken hun mooie kleren aan en treffen verdere voorbereidingen. We zien inmiddels dat er steeds meer mensen in de rij staan om naar binnen te mogen, in de hoop een goed plaatsje te bemachtigen. Om elf uur stormt iedereen letterlijk naar binnen en om 10 over elf is het eigenlijk al bomvol, en zitten de monniken klaar. Zij willen dan eigenlijk beginnen, maar het lukt me om ze ervan te overtuigen dat je niet zomaar 20 minuten te vroeg kan beginnen. Sonam bedenkt nog als oplossing dat ik dan 20 minuten over de zandmandala vertel, omdat de mensen zich anders vervelen. Ik vertel hem dat mijn aankondiging van wat er precies gaat gebeuren, waar het zand in het water wordt gestrooid en nog enkele zinnen over de zandmandala en de Tibetaanse zaak enkele minuten in beslag neemt, waarop wordt besloten dat de monniken rustig 20 minuten zo blijven zitten.

Ze zaten en stonden we daar rondom de zandmandala met al haar kracht en met die prachtige kleuren temidden van al die mensen. De kracht die er vanuit ging leek alsmaar groter te worden. Dat werd nog versterkt toen de monniken om half 12 met hun inleidende gebeden begonnen. Daarna het eigenlijke ritueel van de vernietiging, met de trommel, de trompetten, bellen en bekkens. Ik weet eigenlijk niet hoe ik het moet beschrijven, maar het was voor iedereen indrukkend. Tenslotte werd het zand op een opgeveegd met theelepeltjes in plastic zakjes gedaan. We hadden 200 plastic zakje (gekocht bij V&D, bedankt voor de tip Inge) en die zijn allemaal uitgedeeld. De rest van het zand ging in een vaas en we gingen in optocht de bibliotheek uit naar het water.

Het spreekt van zelf dat we nogal opzien baarden. Het was prachtig weer en door de binnenstad van Groningen leverde dat een schitterend plaatje op. Bij de brug aangekomen konden we met een trap naar een pad langs het water. Het publiek kon het vanaf de overkant van het water goed zien. Ook hier weer de prachtige gewaden, de gebeden, de trompetten, het mooie weer en de stad Groningen leverde en perfect plaatje op. Inmiddels werden we van het theater gebeld of we nog kaartjes hadden want ze waren totaal uitverkocht, maar ook wij hadden geen kaartjes meer. Iedereen wilde de monniken nu zien optreden.

Terug naar de bibliotheek om te eten en van daar naar het theater. Terwijl ik met de monniken naar het theater loop hebben Geney en Yke de bibliotheek opgeruimd en de spullen voor de zandmandala afgevoerd voor transport op zondag. De hulp van de bibliotheek hierbij was werkelijk ongelooflijk. Een ander gedeelte van de spullen moest mee naar het theater. De logistiek verliep onder leiding van Yke en Geney perfect. Daarna een optreden om vier uur en om kwart over acht. Twee maal een uitverkochte zaal, en mensen op de wachtlijst. Hoewel we in Groningen aanvankelijk een ander theater op het oog hadden was dit theater eigenlijk perfect voor dit optreden, met een zeer goede akoestiek en iedereen kon het perfect zien. Om kwart over acht zit ik ook zelf in de zaal, samen met mijn echtgenoot Bart, die net als veel andere niet boeddhistische wederhelften de hele week al hand- en spandiensten hebben verleend. Veel bekenden onder het publiek van de studiegroep Maitreya in Groningen, maar ook uit de rest van het land. Het werd zeer goed ontvangen door het publiek.

Na de voorstelling werden de spullen voor het dansen ook weer in de juiste auto's geladen. Het is verbazend hoe doelgericht de monniken dan zijn en binnen een twintig minuten is alles ingeladen en loop ik voor het laatst met ze door Groningen. Ik heb hen ook net het fenomeen wintertijd uitgelegd en dat betekent voor ons allemaal een uur langer slapen. Inmiddels weten zij zo goed de weg dat zij het laatste stuk alleen verder gaan. Moe maar voldaan kan "ama-la" zoals zij mij in de loop van de week steeds vaker zijn gaan noemen, ook naar huis.

Zondag

Om half elf halen we de monniken met 4 auto's bij het bed en breakfast op, Yke en Geney, Ans, Paul en ik. Door iedereen worden nog even de kamers bewonderd, waar zij de afgelopen week hebben gebivakeerd en afscheid genomen van dhr. Bleker, de eigenaar van het bed en breakfast. Dan op weg naar Emst. Naast de tafel van de zandmandala en alle andere attributen heb ik alleen de Geshe in de auto. En terwijl ik over de snelweg zoef, reciteert hij zijn gebeden. Bij Beilen is de snelweg gestremd en leiden ze ons over en toeristische route naar Meppel. Wel een eindje om en zeker een half uur tijdverlies, maar wel prachtig landschap dwars door Drente. Prachtige gekleurde bomen in het coulisselandschap. De Geshe houdt ook onmiddellijk op met reciteren, en kijkt zeer belangstellend om zich heen. Hij is vooral geïntresserd in de vele koeien, die in dit gedeelte van Nederland nog volop in de wei staan, en spreekt zich bewonderend uit over het land dat zo vlak is. Niet verwonderlijk als je uit Bhutan komt. Zodra we de snelweg weer bereiken gaat hij weer door met reciteren.

Aangekomen in Emst wordt alles weer uitgeladen en verwelkomt Maarten ons met een maaltijd. Ook Geshe-la is er om ons te verwelkomen. Na het eten nog een afscheidsfoto van ons met de monniken en Geshe-la.

Het was een geweldige en ongelooflijke week, waarin zoveel mensen en organisatie samenwerkten en ieder zijn steentje bijdroeg aan de prachtige mandala die niet alleen door de monniken werd gemaakt , maar die wij ook met zijn allen vorm gaven. Hoewel ook deze mandala nu niet meer bestaat, heb ik het gevoel dat de positieve energie ervan nog heel lang zal doorwerken in ons en iedereen die ermee in aanraking kwam.

Els

Groningen: dag 1-2

2005-10-30T03:30:00.000-08:00

De zandmandala in Groningen - Dag 1

Els schrijft:
Even een berichtje over de monniken in Groningen. Ze zijn gisteren in Groningen aangekomen. Nadat we de bagage bij het bed en breakfast hadden afgegeven zijn we nog met ze naar de "relic tour" geweest. Tendat (Simon) en "relics" waren in Groningen en Simon had een aantal mensen uitgenodigd om te komen kijken, waaronder Jacoba. Het gevolg was dat we met zijn allen, Yke, Geney, Jacoba, Ans, ondergetekende en de monniken naar de relics zijn geweest. De monniken hebben nog een speciale toewijding gereciteerd en de geshe-la heeft ons allemaal met één van de relics gezegend. Al met al zeer indrukwekkend voor ons allemaal.

Vanmorgen echt begonnen met de zandmandala. We hadden de informatie van Nijmegen en Arnhem redelijk goed gebruikt want er hoefde aan de opstelling weinig te worden veranderd. We werden ook meteen overspoeld door de regionale pers. Zowel radio als TV oog (Stad Groningen) zijn opnamen komen maken en die zijn vandaag uitgezonden. Ook het dagblad van het Noorden is foto's komen maken en plaats morgen of overmorgen een artikel.

Het was al redelijk druk en de monniken hebben hard doorgewerkt. Alles verliep eigenlijk prima. Om half vijf zijn ze naar Drachten vertrokken voor het dansoptreden en ben ik in de bibliotheek achtergebleven om de bezoekers te woord te staan. Hoe het optreden is verlopen weet ik op dit moment nog niet.

Met de donatieboxen verloopt het toch nog wat anders dan wij aanvankelijk hadden gedacht. De monniken willen dat eigenlijk zelf in de hand houden. Zij hadden een donatiebox neergezet met een bordje erbij dat je bij het geven van een donatie een gratis bescherm-amulet van Tara mee mocht nemen. We hebben er later een miniumdonatie van drie euro van gemaakt. Het gevolg was dat de meeste mensen geld gaven in die donatiebox, omdat ze er iets bij kregen. Het werkt duidelijk wel. De monniken vonden het vervolgens bij hun verkoop van de spullen horen en hebben het geld zelf meegenomen. Achteraf vond ik het geheel nogal grappig. Het is waarschijnlijk hun manier om aan te geven dat ze het liefst al de donaties zelf meenemen. Sonam moest er ook wel bij lachen toen hij mij vertelde dat die opbrengst nu bij de verkoop van de spullen hoorde. In ieder geval hebben we veel plezier met elkaar en maakt het uiteindelijk ook niet uit. Ik verheug me op de komende dagen in de bibliotheek.

Met vriendelijke groet,

Els

De zandmandala in Groningen - Dag 2

De monniken hebben gisteren in Drachten opgetreden en hoewel ik er niet bij was, heb ik gehoord dat het een perfecte voorstelling was. IJke was niet zenuwachtig voor haar optreden en het schema van Geney voor het draaien van de CD's werkte perfect. Verder is er ook door een aantal mensen (volgens mij Ans, Geney en Jacoba) hard gewerkt om de CD's geschikt voor de verkoop te maken. Er waren 114 mensen, wat ongeveer een netto opbrengst van 1000 euro is. De donaties zijn in Drachten door de monniken meegenomen en komen nu bij de opbrengst van de spullen. Ze vertelden mij dat ze gisteren voor ongeveer 800 euro hadden verkocht. Dat was voor hun een goede dag. De monniken kwamen om ongeveer om half twaalf thuis en een gedeelte van hen heeft zichzelf nog op de lokale tv gezien. Het wordt vanaf half zes ieder uur herhaald. Ik was er zelf ook wel tevreden over. Ze hadden hele mooie plaatjes van de monniken gemaakt en mijn stem als antwoord op de vragen van de verslaggever eronder gemonteerd. Op het eind van iedere vraag kwam ik dan ook nog even in beeld. Daarna hebben ze ook nog twee bezoekers geïnterviewd. Beide reageerden heel positief.

Vanmorgen de monniken bij hun bed en breakfest opgehaald, waarna we door het centrum van Groningen liepen naar de bibliotheek. Zij blijken nu ook zelf aardig de weg te weten en slaan ook af toe een zijstraatje in om eens wat anders te bekijken.

In de bibliotheek weer hard aan het werk. Ongelooflijk hoe ze van 10 tot 1 en daarna nog van 2 tot 5 geconcentreerd ongeveer dubbelgebogen zitten om de zandmandala te maken. De mandala krijgt nu al veel meer vorm en hij wordt echt prachtig. De bibliotheek had de beschikking over twee rode kleden, van de jeugdafdeling, die na een grondige reiniging door Geney als ondergrond wordt gebruikt. Aan alle vier de zijden hebben we een meditatiematje en kussentjes voor hun om op te zitten. Het kleurt allemaal heel goed bij elkaar. De bibliotheek heeft hele mooie afzetpaaltjes, zilverkleurig met een dik rood koord, die we erom heen hebben gezet. De ruimte erom heen is hierdoor vrij groot en ook het altaar bevindt zich binnen de afzetting. Voor het publiek is het heel duidelijk en extra bordjes zijn niet nodig.

Er zijn steeds redelijk wat mensen en sommige mensen komen iedere dag of somige zelfs tweemaal per dag terug om te kijken. De boekjes van Inge vinden veel aftrek en we hebben de tekst ook nog 6 x in kleur afgedrukt en geplastificeerd. Deze liggen nu op verschillende plaatsen om te lezen. Hiervan wordt veel gebruik gemaakt. We zullen ze met de monniken mee sturen naar Deventer en Amsterdam. Mensen zijn heel erg geïntresseerd en belangstellend. We worden ook regelmatig bezocht door enkele stadstypes die regelmatig in de bibliotheek rondzwerven en ons dan ook met bezoek vereren. Met vriendelijke maar vaste hand proberen we die dan wat op afstand te houden, gesteund door de portier en de bewakingsdienst.

De monniken zijn zeer ontspannen en lopen soms even naar buiten of gaan in het leescafé een Engelse krant lezen. Dit laatste doet vooral Yeshe, die nu alle schroom heeft verloren en iedere kans te baat neemt om Engels te spreken. Vandaag werden de maaltijden gesponsord door de bibliotheek en is er eten besteld bij een Indiaas restaurant. Het werd ‘s middags gebracht en vanavond zijn we er met de monniken wezen eten. Het was zeer gevarieerd en werd heel erg gewaardeerd door hen. Het grappige effect ontstond, toen de eigenaar het eten kwam brengen en in het Hindi uitlegde wat het was en ik er dus geen woord van verstond. Waarna Sonam het lachend voor mij vertaalde. Vanavond hebben IJke, Geney en ik met de monniken in het Indiase restaurant gegeten, na weer een wandeling door een ander stukje Groningen. In het restaurant ontstond een zeer levendige discussie in het Hindi over wat er gegeten zou worden en vooral hoe scherp gekruid het was e.d. Al met al was het heel gezellig. Het is een klein, eenvoudig restaurant, het was er vrij druk en de monniken voelden zich er duidelijk heel erg op hun gemak. Na afloop is de Geshe terug met de auto gegaan en heb ik me weer lopend met de monniken door Groningen begeven. We trekken dan redelijk wat bekijks, maar veel mensen weten nu al dat de monniken er zijn en vinden het ook leuk om hen door de stad te zien lopen.

Het contact met de monniken verloopt steeds beter. We kennen elkaar nu heel aardig. Als groep hebben we ons vandaag al vergeleken met de mandala. IJke, Geney, Ans en mij zien ze tot zondag iedere dag en ook vrij intensief, waarna we als groep weer uiteenvallen. Ik vind dat zelf een heel mooi beeld. De mandala wordt iedere dag mooier en levert tot nu toe al heel veel positieve energie op.

Dit lijkt me een mooie afsluiting voor vandaag.

Els

Oss: Lamadansen

2005-10-21T01:25:00.000-07:00

De verschillende dansoptredens in andere steden verlopen voorspoedig. Ik hoor niets dan goede berichten: de bezoekersaantallen zijn goed en het publiek is enthousiast. In Doetinchem was de hele zaal zelfs uitverkocht!

Ik ben ook heel benieuwd hoe het er op 2 november in Nijmegen uit zal zien. Ik hoop maandagavond wat foto's van het optreden in Oss op deze weblog te kunnen publiceren, zodat iedereen alvast kan zien hoe mooi deze dansen zijn. Als je meer wilt weten over aanstaande dansoptredens, raadpleeg dan de website www.lamadans.nl. Kaarten zijn altijd nog te krijgen op de avond zelf.

Hierbij een bericht van Marina, die vertelt hoe het lamadansoptreden in Breda verlopen is:

Vanmiddag hebben de monniken hun lamadansen uitgevoerd in Breda. Het optreden was geweldig en zeer bijzonder. De mensen die ik gesproken heb waren enthousiast en vonden het optreden uniek. (Zo'n kans krijg je niet vaak, was een reactie.) Het werd gehouden in de Antoniuskathededraal, waar akoestiek en geluid zeer goed waren en door de ramen een prachtig zonlicht kwam. We werden heel goed ondersteund door de beheerder en consorten. Verder hebben we geweldige hulp gehad van de man en buurman van Patricia, mijn buren en Karel. Leuk hoe alles bij elkaar komt om een mooie middag te organiseren. Als je er over nadenkt hoeveel mensen er direct en indirect betrokken zijn bij deze toer - prachtig. Caroline ook bedankt voor de duidelijke, heldere begeleiding.

In de voorverkoop hadden we zo'n 70 kaarten verkocht en aan de kassa hebben we er nog eens 104 verkocht. Met aftrek van de kosten (moet de rekening van de kerk nog krijgen) schat ik dat we ruim 2500 euro aan opbrengsten hebben!

Nog een leuk verhaal: Tenzin-Ma gaat vaak mee met de monniken ter ondersteuning van de artikelenverkoop, maar in Breda was ze er niet bij. Opeens kwam er echter een andere Tibetaanse aan de zaal, vroeg of ze de monnikengedag mocht zeggen, waarop ik natuurlijk 'ja' antwoordde. Ze ging naar de monniken toe en na een praatje begon ze te helpen met de verkoop, waardoor die uitstekend verliep.

Dat was het. Nu ga ik relaxen - moe maar voldaan.

Marina

Hierbij de foto's uit Oss:

(er volgen nog meer foto's!)

Arnhem: fotoverslag

2005-10-20T00:00:00.000-07:00

De week van dinsdag 18/10 t/m zaterdag 22/10 werd er ook een zandmandala gemaakt in Arnhem`: de mandala van de Medicijnboeddha.

Corrie maakte hiervan een fotoverslag, dat als slide-show te zien is op www.flickr.com/photos/boeddhisme/sets/1165799. Het laat het hele proces zien, van de eerste tot de laatste dag, en ook het oplossen van de mandala en het verstrooien ervan in de rivier.

Nijmegen: erna

2005-10-19T23:53:00.000-07:00

Zondag is het dan allemaal achter de rug. Vandaag hoef ik dan een keer niet om zes uur op te staan, maar erg veel tijd om te luieren is er ook niet , want ik wil natuurlijk de foto’s en de weblog bijwerken.

Het is heerlijk om alles nog een keer opnieuw te beleven door met de foto’s en de tekst bezig te zijn. Wel zit ik steeds op de klok te kijken of het al een fatsoenlijke tijd is om Janny en Alex te bellen om te vragen hoe het dansen gisteravond in Wijk bij Duurstede gegaan is. Om half twaalf durf ik wel te bellen. Ik krijg Janny aan de lijn. Zij vertelt dat het dansoptreden een groot succes was. Ze had een korte inleiding gehouden waarin ze uitlegde dat dit natuurlijk geen professioneel dansgezelschap was, maar dat het gaat om de betekenis van de dansen. Mede daardoor verwachtte men geen gelikte uitvoering, maar leefde men enorm mee met de dansers. Men moest lachen en was ontroerd, als de sneeuwleeuw bijna naast het kleine podium stapte begon iedereen waarschuwingen te roepen, en soms waren er bijna meditatieve stiltes tijdens de pauzes tussen de verschillende dansen. De eigenaar van het intieme, kleine theatertje had het zo mooi gevonden dat het wat hem betreft nog veel langer had mogen duren. Hij had ook een kaartje gekocht, om het gezelschap te ondersteunen.

Dan komt Alex aan de telefoon. Hij was net mijn telefoonnumer aan het zoeken toen ik belde, want hij was een klein beursje verloren. Ik hoop dat hij het in het theater is verloren, want op Jewel Heart ligt het volgens mij niet. Hij vertelt hoe ze met de volle bus bij hen thuis aangekomen waren. Hij had gevraagd of de heren wat wilden rusten, en toen de geshe aangaf dat hij wel wat wilde slapen, stormde iedereen opeens naar boven. Ze hebben niet zo’n groot huis, dus het tweepersoonsbed moest meteen verschoond worden, twee opblaasmatrasjes op de grond naast het bed, iemand in het logeerbed en een ander ernaast.

Om half vijf ging Alex ze wekken. Een paar wilden douchen, en ondertussen ging Alex friet halen. De frietboer, die volgens Alex een beetje het middelpunt van het dorp is, waar ook alle nieuwtjes uitgewisseld worden, had ook een poster hangen van het optreden, dus Alex vertelde dat de frietjes voor deze groep monniken uit India waren en dat hij waarschijnlijk nooit eerder friet had geleverd voor zo’n kleurrijk gezelschap. Dat sprak de frietboer wel aan, en bij het afrekenen zei hij dat er niet betaald hoefde te worden en dat hij de monniken wilde sponsoren voor de kosten van de friet. Aardig, he? En zo leeft iedereen mee. De friet ging er overigens in als – wat zei Alex ook alweer? – als kool.

Inmiddels heeft Ida ook een mail rondgestuurd dat in Zwolle ook alles goed verlopen is. Ik ben zo benieuwd hoe het in Nijmegen zal gaan! We hebben nog een paar weken om ernaar toe te leven, want wij zijn pas op 2 november aan de beurt. Misschien ga ik vrijdag wel alvast in Arnhem kijken hoe het eraan toe gaat.

Vanavond heb ik alle opbrengsten van de afgelopen week geteld, en ik kom op een bedrag van 2200 euro. Als je van plan was bij mij in te breken, is vanavond een goede avond. Morgen ga ik naar de bank.

Als je de mooie foto’s van Corrie van de vierde dag hebt gezien, kun je je alvast verheugen op de fotoreportage die ze volgende week wil gaan maken van de mandala van de Medicijnboeddha, die in Arnhem gemaakt gaat worden. Ze zijn te bekijken op www.flickr.com/photos/boeddhisme/sets/1165799. En als iemand foto’s heeft van de lamadansen dan zou ik het ook leuk vinden om die hier te kunnen publiceren.

Groetjes,

Inge

Nijmegen: dag 5 (b)

2005-10-16T11:55:00.000-07:00

(Wat jammer dat deze niet goed in de chronologische volgorde staat in de inhoudsopgave. Sorry, maar het lukt niet om het goed te krijgen.)
_______________________________________________________________

Toen Marian uitgesproken was en de mandala af, werd de plaat op het onderstel geplaatst. Iedereen kreeg even de kans om een foto te maken van het volledig afgemaakte eindresultaat. Eerst Dirk, die vandaag optrad als huisfotograaf en de officiële foto voor Jewel Heart zal maken. Toen mochten de andere fotografen.

Dit gaf natuurlijk veel commotie, want voor mijn gevoel had minstens de helft van de bezoekers een camera meegenomen.

In die drukte heb ik nog even uit kunnen leggen dat het doel van het bezoek van de monniken is om de bedreigde Tibetaanse cultuur uit te dragen, het welzijn van alle levende wezens te bevorderen maar ook om fondsen te werven voor hun klooster. Via de Stichting Dhönden (www.dhonden.nl) kunnen mensen ook op de lange termijn monniken van dit klooster steunen of adopteren. Volgens mij waren mensen er best in geïnteresseerd dat als je bedenkt dat het aftrekbaar van de belasting is (en je dus misschien wel de helft aan het eind van het jaar terugkrijgt), je al voor zo'n 10 euro per maand een monnik kunt sponsoren in de eerste levensbehoeften: eten, een bed en leermiddelen. Net als hier nu het geval is geweest worden alle onkosten gedragen door de organiserenden en sponsors, zodat iedere cent die gedoneerd wordt terecht komt bij het klooster.

Toen begon het echte spektakel. De monniken kleedden zich om en de gebeden werden gedaan (de gebruikelijke openingsgebeden, de sadhana van Avalokiteshvara, enz.), met prachtige kostuums, trompetgeschal enz. In het begin flitsten de camera's volop. We kennen dit natuurlijk ook alleen van Discovery en de BOS, dus het is zo mooi om hier zelf bij te kunnen zijn...

Toen stonden ze op en liepen enkele malen om de mandala heen.

_______________________________________________________________

De geshe ging voor de mandala op de grond zitten, en... je kunt het niet geloven, maar hij trok met de vajra die hij in zijn hand hield een diagonale lijn door de mandala. Toen diagonaal in de andere richting. Toen eenmaal horizontaal en eenmaal verticaal. Ik wist het natuurlijk wel, maar na zo veel dagen monnikenwerk het weer gelijk afbreken...

Maar dat was niet het meest shockerende. Het ergste was nog wel dat de batterij van mijn camera op was, terwijl ik hem naar mijn idee toch de hele avond had laten opladen. De twee penlites die ik nog in mijn tasje had zitten van de eerste dag (toen ik ook een paar uur gefrustreerd rondgelopen had met een lege batterij) waren natuurlijk ook al grotendeels leeg, dus dat was maar een schrale troost. Als ik iets geschoten had moest ik gelijk de display weer uitzetten omdat die te veel stroom neemt. En als ik dan probeerde te fotograferen hoe hij die vajra door de mandala trok, was ik er door de fikse vertraging die er op zo'n digitaal geval zit steeds net te laat bij. Maar één plaatje is wel gelukt:

Toen begon Pema al het zand vanuit de verschillende richtingen rustig naar het midden te vegen, totdat hij eindigde met een hoopje in het midden. We hadden tussen de spullen van Jewel Heart naar een grote vaas gezocht, maar eigenlijk was er maar een klein vaasje nodig, want hoewel er vier dagen keihard gewerkt is, is het eindproduct maar een klein hoopje zand, van de omvang van een pak suiker.

_______________________________________________________________

En wat wilde ze nou met die theelepeltjes?

Met die theelepeltjes werd het zand in de vaas geschept, maar ook in kleine plastic hoesjes die ze zelf hadden, zodat het publiek wat mee kon nemen. Dit leidde natuurlijk weer tot onduidelijkheid, want eerst hadden we afgesproken dat we niet al die mensen zand konden meegeven, toen had Marian in haar uitleg gezegd dat het zand zo ontzettend positief en zegenend was en dat mensen vaak in de gelegenheid gesteld werden om wat mee te nemen, toen heb ik dat weer recht gezet door te zeggen dat er veel te veel mensen zijn en niet iedereen wat kan krijgen omdat we het voor Jewel Heart willen bewaren, voor de stervensbegeleiding. Maar kennelijk doen ze het altijd zo en hadden ze niet zo begrepen dat wij dat anders bedacht hadden. En uiteindelijk was het ook wel leuk. Iedereen naar voren om zo'n plasticje te bemachtigen...

Jammer alleen dat het zand erg gemakkelijk uit de hoesjes valt. Ik had er zelf ook twee in mijn tasje zitten (mijn kostbare tasje, met mobiele telefoon en digitale camera), maar daar is zeker de helft uit gevallen. Ik zat later te denken dat je hiervoor beter van die kleine wiet-zakjes kunt gebruiken, die hermetisch afgesloten kunnen worden. Ze verkopen ze (ook zonder afbeelding van plantje, jawel) bij de kantoorartikelen van de V&D in verschillende formaten. Misschien een tip voor de andere locaties. Je hebt er minstens 50 nodig.

De Geshe legde uit dat ze het zo bijzonder hadden gevonden om hier te zijn en bedankten voor de overweldigende belangstelling voor de mandala en de bedreigde Tibetaanse cultuur in het algemeen. Hij legde uit dat het zand o.a. gebruikt kan worden bij stervenden, waar het in de richting van de kruin wordt gestrooid zodat er een hogere wedergeboorte volgt. Sonam vertaalde zijn uitleg in het Engels, maar op een gegeven moment werd er toch om een vertaling in het Nederlands gevraagd. Ik denk dat er toch veel mensen zijn die überhaupt niet voldoende Engels verstaan, en/of het accent niet gewend zijn, maar dat mensen ook precies willen weten wat er gezegd wordt. Ik het het laatste deel dus ook in het Nederlands vertaald. Iedereen luisterde geboeid.

Toen volgde een dankwoord aan de organisatie: Karin, Co, Margriet en mijzelf. We kregen allemaal een kata gepresenteerd, een mooi aandenken en een zakje zand. Helaas had Margriet zich zo buitengewoon ingespannen - ondanks haar zorgelijke gezondheidstoestand - dat ze deze dag totaal voor pampus op bed lag. Ik heb de presentjes voor haar in ontvangst genomen. Later bedacht ik me dat ze verteld had dat haar oudste dochter ook zou komen. Stom van mij, die had ik natuurlijk als vertegenwoordiger van Margriet naar voren moeten roepen. Maar goed, achteraf ben ik bij Margriet thuis langsgegaan, en haar dochter had al verteld dat ze bijzonder trots op haar was geweest. En met recht! Het is fantastische hoe ze de afgelopen weken dagelijks op pad is geweest om folders te verspreiden en posters op te hangen, ondanks soms onvriendelijke ontvangst, regen en vermoeidheid. En in de afgelopen week is ze ook iedere dag aanwezig geweest op Jewel Heart, om mee te helpen waar dat nodig was.

_______________________________________________________________

Ook was er een aandenken voor Carel (namens het bestuur en zichzelf), Tenzin voor het koken, Lobsang en Gertjan voor het helpen daarbij, en Hein voor het vele rijden.

Daarna volgde dus het hele gedoe met het zand, en iedereen begon zich te verspreiden. We hebben even wat pauze ingelast en zijn na een half uurtje of zo in de richting van de Waal gegaan. Jammer genoeg was het niet mogelijk hiervoor iedereen uit te nodigen. We hebben het beperkt moeten houden tot een select gezelfschap van slechts 24 mensen die aan dit gebeuren meegewerkt hebben door te organiseren, te rijden, te koken, boeken te verkopen, te surveilleren, voor koffie en thee te zorgen, het geluid en de film te verzorgen, de lezing te houden enz. enz. Sommigen hiervan konden niet, en al met al waren we met een groepje van 15 mensen.

Zie het volgende hoofdstuk.

Nijmegen: dag 5 (c)

2005-10-16T03:57:00.000-07:00

___________________________________________________________________

Na veel gedoe over wie met wie mee kon rijden, reden we bij Jewel Heart weg. Ron en Co met twee auto's vol monniken voorop, en daarachter de rest. We reden de stad uit, naar de Ooijpolder, naar het afgelegen strandje bij de Vlietberg. De Ooijpolder is beschermd natuurgebied met veel vogels, en het is er rustig en prachtig mooi. Op dit verlaten plekje, met uitzicht op een in nevelen gehuld Nijmegen, liep de hele stoet het natte gras in, op weg naar het water. Om een goede plek te vinden voor het verstrooien, moesten we helemaal de krib op lopen, zodat je ook echt in het water staat.

Toen iedereen de krib op gewankeld was en zijn positie ingenomen had, werden er eerst weer gebeden gedaan. Daarna nam de Geshe de vaas met het overgebleven zand, dat hij zegende en in het water begon te strooien.

(Ik heb er een halve foto van, maar daarna wilde de camera echt niet meer. Er heeft vast iemand anders wel een prachtige foto van zand dat door de lucht waait, maar voorlopig moeten jullie het even hier mee doen.)

Het zand zal meegevoerd worden door de rivier, en zo ten goede komen aan alle levende wezens die zich in de rivier bevinden en die zich rondom de rivier ophouden, van Ooij bij Nijmegen tot aan de Noordzee en zo verder met het water mee.

En daar doen we het allemaal voor.

Of waar doen we het eigenlijk voor? En wat is het eindproduct van deze exercitie? Gaat het om de mandala of het maken ervan? Is de mandala het eindproduct? Het zand? De energie die er vanaf straalt door de motivatie van het maken en de zegeningen van Avalokiteshvara, de boeddha van mededogen? Gaat het ook om ónze motivatie, dat wij hiermee anderen proberen te helpen, of gaat het alleen om de monniken zelf? Of is het gewoon een cultureel gebeuren dat opgevoerd wordt om geld in te zamelen voor de doodarme monniken in India? Waarom doen we dit eigenlijk?

En deze groep van zeven mannen, die nu al zo'n zes maanden door Frankrijk en Italië trekken en daar al zo'n dertig mandala's hebben gemaakt en nog veel meer dansoptredens gehouden hebben. Vanmiddag gaan ze met Alex mee naar Wijk bij Duurstede waar twee avonden gedanst wordt, en volgende week maken ze de mandala van de Medicijnboeddha in Arnhem. Als dharma-nomaden trekken ze verder, van stad naar stad en van land naar land. Als ze in Nederland alles gehad hebben, gaan ze naar Zweden toe. Al met al zijn ze bijna een jaar van huis. Hoe spelen deze mensen dit klaar? En waar doen ze het voor?

Goed, om dit in de toekomst nog een keer te kunnen doen, heb je natuurlijk ook het mondstuk van je trompet nodig. En omdat nu achter te laten tussen de keien van de kribben van de Waal in Ooij bij Nijmegen - dat schiet natuurlijk niet op. Dus er was weer een hele consternatie rondom dat mondstuk. Gelukkig werd het uiteindelijk toch gevonden. Het was onder een andere steen terecht gekomen.

Toen we terugkeerden op het centrum was het publiek inmiddels vertrokken, het winkeltje opgeruimd en alles wat tot rust gekomen. Hier dronken we nog een kopje thee en aten wat van de overgebleven offergaven en het fruit dat Karin meegebracht had. Overigens zie je hier rechts op de foto Tenzin, de man die de hele week voor het eten gezorgd heeft. Links Yeshi en in het midden Sonam, de vertaler en bemiddelaar. Op de achtergrond de foto van Gehlek Rimpoche, de leraar van Jewel Heart. Normaal hangt-ie netjes recht, hoor.

We hebben alle donatiepotten geleegd en het bleek dat we zaterdag alleen al een kleine duizend euro opgehaald hebben! Dat brengt het totaal voor de hele week op meer dan tweeduizend euro! Wij waren hier erg mee in onze sas, en Sonam bevestigde dat zij dit ook een mooi bedrag vinden.

Toen kwam Alex binnen. Hij werd hartelijk door iedereen begroet. Tenslotte had hij met de groep eerder in de week al de CD opgenomen. Ik heb hem zelf ook beluisterd, en hij is echt heel mooi en van professionele kwaliteit. Het bevat de sadhana van Avalokiteshvara en toewijdingsgebeden. (De sadhana is ook op verdere optredens te verkrijgen en natuurlijk via het secretariaat van Jewel Heart te bestellen. Hij kost 12 euro en zit in een prachtig hoesje.)

Eerst laadt Alex alle spullen achterin de bus en daarna - onder enige hilariteit - de mensen. Het is niet te geloven, maar het past! Co heeft alleen het podium en de spullen voor de mandala meegenomen, omdat hij in Arnhem ook weer van de partij is.

Iedereen loopt elkaars handen te schudden en te drukken, en bedankt elkaar wederzijds voor het prachtige optreden, de organisatie, het koken, de gastvrijheid, de goede zorgen, enz. enz. Wat een waardering voor elkaar eigenlijk, en wat mooi om met deze mensen te mogen werken.

___________________________________________________________________

___________________________________________________________________

Zoals ik eerder al vertelde, ga ik nog even bij Margriet langs om haar spullen en zand af te geven, en dan rijd ik naar huis.

Mijn vriend ligt op de bank omdat hij zich niet goed voelt. Emotioneel en anderszins uitgeput laat ik me naast hem zakken en ga zo in zijn armen liggen slapen.

Nijmegen: dag 5 (a)

2005-10-15T09:09:00.000-07:00

Vandaag is de laatste dag. Een spannende dag, want ik verwacht dat er veel mensen zullen komen. Ik durf het haast niet te hopen, maar verwacht mensen die overdag niet konden, die graag op een moment komen dat er ook een lezing gehouden wordt, en natuurlijk iedereen die gedurende de week al was geweest, en nu op het moment supreme de mandala in volledige staat wil zien. Bovendien is het afbreken ervan natuurlijk ook bijzonder. Het is een spannende dag.

Om een uur of acht komen vlak na mij Hein en Bea binnen, die helpen met lampen aandoen en spullen klaarzetten. Rob van het secretariaat is er ook al snel. Hij zet de boekentafel op voor de verkoop en zorgt goed voor de bewegwijzering die er bij ons een beetje bij ingeschoten was. Eindelijk een antwoord op de meest ‘frequently asked question’: waar is het toilet? (En wij dachten van tevoren dat dat de belangrijkste vraag 'wat is nou eigenlijk de betekenis van een mandala?' zou zijn. Stom he?)

Paula komt gelukkig ook al snel (hieronder met bril - ai, dat was niet de bedoeling) om Bea in te wijden in de geheimen van het 10-liter koffiezetapparaat. Ik weet niet hoeveel mensen de anderen verwachtten, maar ik was blij dat we voorbereid waren op veel afnemers van kopjes koffie en kruidenthee (à 50 ct voor het klooster).

Jewel Heart heeft alle onkosten geschonken aan de organisatie, zodat inderdaad iedere cent van ieder kopje koffie en alle donaties naar het klooster gaan. We waren hier erg blij mee, ook vanwege de verbinding die hiermee tot stand komt tussen het tegenwoordige Ganden-klooster en Jewel Heart, tenslotte ook geworteld in de Gelugpa-traditie van Je Tsongkhapa. Ik heb deze donatie later ook specifiek aan het publiek gemeld, want er zijn altijd zo veel verhalen over gaven die aan de strijkstok blijven hangen, dat ik blij was te kunnen melden dat hier iedere cent terecht komt waar hij terecht hoort.

Dan beginnen de mensen binnen te stromen. De zaal zou open zijn om 9.30 en de lezing zou om 10.00 uur beginnen, dus de meeste bezoekers komen aan tussen 9.50 en 10.05. Ze komen, en komen, en komen... Er worden nieuwe stoeltjes aangevoerd, en kussentjes, en stoeltjes... en de rest van het publiek moet staan. Volgens Hans waren er uiteindelijk meer dan 200 mensen! Echt!

...

Marian begon haar uitleg over de mandala. Het was vast en zeker een geweldig verhaal, maar helaas heb ik er bar weinig van meegekregen. Tijdens haar uitleg begonnen namelijk de monniken binnen te komen. Ze hadden de avond ervoor in Almelo een lamadans-optreden gehad, en waren pas diep in de nacht teruggekomen. Tenzin en Lobsang, de schatten, waren speciaal opgebleven en hadden thukpa (Tibetaanse soep) voor ze gemaakt. Al met al vonden ze ons streven om 9 uur op Jewel Heart te zijn niet helemaal realistisch - en dat kon ik natuurlijk ook wel begrijpen. Ze moeten echt uitgeput zijn geweest.

De vier mannen die de mandala maken zitten de hele dag, van 10 tot 4, voorovergebogen geconcentreerd te werken aan de mandala. Ze nemen nauwelijks de tijd voor een kopje (boter)thee; het grootste deel moet koud geworden weer afgevoerd worden. Tussen de middag nemen ze hooguit een halfuurtje pauze. En dan worden ze om half vier afgehaald om naar een andere stad gebracht te worden, waar ze even wat eten en daar dan weer gaan dansen. In de auto doen de meesten hun dagelijkse gebeden. Ik kan me voorstellen dat ze aan het eind van de avond helemaal uitgeteld zijn. (Dat zijn ze vaak om vier uur al; dan staan sommigen al te tollen van vermoeidheid.)

...

Dus tijdens de uitleg moest er nog van alles geregeld en afgesproken worden. Doen we eerst dit en dan dat? Nee, laten we het omgekeerd doen, en dan kunnen we daarna zus en zo. Tien minuten later: en hoe moet het dan met het vervoer naar de volgende plaats? Hoeveel mensen moeten er mee? Hoe doen we het met het winkeltje - kan dat open blijven? Veel overleg, veel gedoe... Maar het uiteindelijke resultaat was er dan ook naar.

Zie het volgende hoofdstuk.

Nijmegen: dag 4, foto's Corrie

2005-10-14T14:02:00.000-07:00

En hierbij dan wat écht mooie plaatjes, gemaakt door Corrie. De details die ik er maar niet op kreeg, heeft zij perfect weergegeven. Volgende week maakt hetzelfde gezelschap de mandala van de Medicijnboeddha in de Centrale Bibliotheek in Arnhem. Corrie gaat daar een fotoreportage van maken, die ze ook als diapresentatie op het web wil zetten. Ik zal dan zorgen voor een link vanaf deze weblog, zodat jullie het ook allemaal kunnen volgen. En als je de kans krijgt, ga dan ook in Arnhem langs. Want de Medicijnboeddha is, zoals de naam al zegt - goed voor de gezondheid en een lang leven.

____________________________________________________________

___________________________________________________________

____________________________________________________________

Corrie stelt haar foto's met genoegen te beschikking van de organisatie, dus ik zal gaan kijken of we enkele ervan kunnen verkopen, waarbij de opbrengst natuurlijk weer voor het Ganden-klooster in Zuid-India is. Ik hou jullie op deze weblog op de hoogte.

Nijmegen: dag 4

2005-10-13T23:02:00.000-07:00

Gelukkig hoef ik vandaag niet te werken, en kan ik rustig de hele dag op Jewel Heart zijn.

Gisteravond zijn er nog veel Jewel Heart'ers langs geweest om naar de mandala te kijken, dus het is maar goed dat Yeshi nog achtergebleven was om eraan verder te werken. Bovendien kwam op een gegeven moment ook de tweede man van 'het winkeltje' meewerken. Die had ik daar niet eerder aan de slag gezien, maar hij deed het net zo rustig en accuraat als ik van de anderen had gezien.

Op een gegeven moment vroeg Yeshi mij iets over de tijd dat de groepen zouden beginnen, en ben ik even bij hem op het kleed komen zitten om rustig te kunnen praten. Van openingstijden kwam het gesprek op afstanden binnen Nederland en ik legde uit dat al die dansoptredens niet zo ver zijn omdat Nederland maar een klein landje is: 200 km in de breedte en maximaal 400 km van de meest noordelijke tot de meest zuidelijke punt. Daar moest-ie wel om lachen. En dan 15 miljoen mensen? Voor 1959 woonden er in het omvangrijke Tibet slechts 6 miljoen!

En zo kwam het gesprek op alle Chinezen die tegenwoordig in Tibet wonen, dat jonge Tibetanen hun taal vaak niet eens meer spreken, en over de ambities van de Chinese overheid. Eerst Tibet overnemen, dan misschien de buurlanden, en economisch proberen ze ook de hele wereld naar hun hand te zetten. Zo zaten we daar gemoedelijk naast de mandala van de boeddha van compassie in gebroken Engels te discussiëren over politiek... Wat een bijzondere week.

Hierboven nogmaals de mandala zoals ik die 's morgens vroeg dus aantrof.

Goed, ik was dus vroeg op Jewel Heart aanwezig om alles rustig klaar te maken voor een nieuwe enerverende dag. Al snel kwam Piet Ziere binnen, de ritualist van Jewel Heart, die het altaar kwam klaarzetten. Tot nu toe hadden we de koperen kommen gebruikt die Geshela de eerste dag klaargezet had en opgeleukt had met wat waxinelichtjes, maar als Piet binnenkomt wordt alles anders! Hij had prachtig geel water gemaakt met saffraan en zette de zeven verschillende soorten offergaven klaar (water om te drinken, water om te wassen, bloemen, wierook, licht, nectar, voedsel) in de kristallen schaaltjes. Bovendien maakte hij ook nog twee uitbundige schalen op met koekjes e.d. als offergaven op het altaar. Dat was het betere werk! Toen de geshe later binnenkwam, stak hij een dikke goedkeurende duim in de lucht. Goed gedaan, Piet.

In verband met de planningen kwamen de monniken wat vroeger dan anders aan, want ze moesten vandaag natuurlijk de mandala vrijwel helemaal klaar krijgen. Ze begonnen, zoals iedere dag, de ochtend met gebeden, onder andere met de sadhana van Avalokiteshvara, de boeddha van mededogen, wiens mandala hier gemaakt wordt.

Daarna gingen ze weer aan de slag. Het begint nu echt op te schieten. Toch blijken de delen waarvan we steeds denken dat ze allang voltooid zijn, steeds weer nog helemaal ingevuld te moeten worden met details. Het is eigenlijk altijd weer meer werk dan je denkt.

Er waren bezoekers van allerlei pluimage, onder andere... mijn moeder!

Leuk he?

Tegen de tijd dat de lunch klaar was, was er alweer een hele buitenste rand bijgekomen. De mandala groeit gestaag.

En het was een drukke dag met bezoekers. Mensen brachten kinderen en kennissen mee, sommige partners lieten zich tegen hun gewoonte in dit keer meeslepen, enz.

Vaak als iemand een afbeelding van een boeddhafiguur of symbool kocht in het winkeltje, lieten ze dat zegenen door de Geshe. Ook waren er een paar mensen die met kleine baby's of kinderen kwamen die dan door de geshe werden gezegend. Hij neemt dan een bepaalde boeddhafiguur (ik denk die hij dan bijzonder bij het betreffende kind vindt passen) en doet daarvan de gebeden en geeft daarvan de zegeningen door.

Er was ook een jongetje bij dat aan een ernstige ziekte lijdt. Toen ik dit via de tolk aan de geshe liet weten, haalde hij een zakje te voorschijn met 'blessing pills' van de Dalai Lama. Die moest hij dan iedere ochtend met wat thee innemen. De moeder en oma waren heel blij met dit extra steuntje in de rug. Van de Dalai Lama nog wel!

Het was allemaal ontroerend om te zien. We kunnen alleen maar hopen dat deze kinderen profiteren van deze unieke gebeurtenis en natuurlijk ook van de positieve invloed van het zien van de mandala.

En de mandala groeit...

en groeit...

en groeit.

Om een uur of twee kwamen Ida en later Caroline aan om het gezelschap op te halen. Ze werden door iedereen hartelijk begroet, omdat deze twee dames ook met hen naar het Dolfinarium waren geweest, en naar de opnamen van de CD. Zeer bekende gezichten, dus. Caroline nam ook een hele doos CD's mee die ze maandag opgenomen hadden. Ze zien er prachtig uit en nadat ik er thuis één gedraaid heb, mag ik wel zeggen dat ze ook prachtig klinken! Binnen een kwartier waren er al 5 verkocht; helaas alleen aan de mensen van de organisatie ;)

Om een uur of drie vertrok het hele gezelschap naar Zwolle om daar een dansoptreden te houden. Ik ben heel benieuwd hoe het ze vergaat, want over een week of drie komen ze ook terug naar Nijmegen om hier een dansvoorstelling te houden. Spannend allemaal, hoor. Ik zal het morgen wel horen.

En toen ze vertrokken, lieten ze aan het eind van de vierde dag is dit resultaat achter:

Nijmegen: dag 3

2005-10-13T00:11:00.000-07:00

Omdat het de hele dag zo bedrijvig is op het centrum en de aanwezige begeleiders het erg druk hebben met de bezoekers te woord staan en natuurlijk het eten, ben ik vanmorgen in alle vroegte naar Jewel Heart gegaan om het altaar klaar te maken, koffie en thee klaar te zetten, de donatiebox neer te zetten enz.

In de stilte van de vroege ochtend kon ik even in mijn eentje rustig voor het altaar en de mandala staan en het op me in laten werken. De sfeer is heel bijzonder. Over een paar uurtjes zal het weer vol van activiteit zijn; de monniken rustig verder werkend aan de mandala, en het publiek stil en onder gepaste indruk.

Ik heb nog even een foto gemaakt van de 1000-armige Avalokiteshvara van Marian van der Horst, die ze naast de mandalaplaats opgehangen heeft. Dat was ik nog vergeten.

En dit was de mandala aan het begin van de dag.

Het was een idee van Margriet om een van de donatieboxen in de deuropening van de zaal te zetten, zodat mensen er figuurlijk niet omheen kunnen, en letterlijk ook maar nauwelijks. Dit werkte erg goed; de meeste mensen gaven gelijk bij binnenkomst al een donatie. Terwijl we de eerste dag net genoeg opgehaald hadden om de onkosten te dekken, was het resultaat van de tweede dag stukken beter. Ik hoop dat hiermee een stijgende lijn ingezet is en dat we zaterdag een topdag hebben. Ik ben een paar jaar geleden zelf in het Ganden-klooster geweest en heb daar met eigen ogen hoe hard ze dit nodig hebben!

In de middagpauze heb ik het kantoor weer even links laten liggen en ben ik op de fiets gesprongen op weg naar Jewel Heart. Daar trof ik voor het eerst een relaxte Karin aan. De andere dagen had ze van 's morgens vroeg tot 's avonds laat doorgebracht met het helpen bij het koken of de pogingen daartoe, maar vandaag werd er gewoon bij Marian gekookt, had Tenzin hulp van een vriend uit Grave die overweegt een restaurant te beginnen (toemaar!) en was Gertjan er bij voor hand- en spandiensten. Volgens mij heeft hij veel beweging opgedaan met het fietsen. Het ging vandaag allemaal van een leien dakje! Wat gaf dat een rust.

Inmiddels waren ze met de mandala alweer een stuk opgeschoten.

Tussen de middag kwam TV Gelderland ook filmen. Ze zenden het uit rond 18.15 uur en vervolgens wordt het steeds na een uur weer herhaald. Het kan in dit ritme ook bekeken worden op www.tvgelderland.nl, onder het knopje "live tv". (Zo is het ook buiten Gelderland te zien.)

Tijdens de opnamen gaan de monniken gewoon rustig verder en doen hun werk. Ze zijn al dit gedoe volgens mij wel gewend. Ook beseffen ze heel goed dat mensen graag zien hoe ze aan de mandala werken. Het is natuurlijk erg bijzonder voor ons.

Na nog een middagje werken ga ik aan het eind van de middag weer terug. Het is deze dag wat rustiger geweest dan gisteren, maar toch... Er zijn bezoekers van jong tot oud; veel Jewel Heart-leden natuurlijk, maar ook erg veel mensen die het gewoon ergens hebben gelezen. Ook zie ik best wat gezichten die ik van het Maitreya Instituut ken, van mensen die niet al te ver van Nijmegen wonen en hier komen kijken.

En de mandala... woorden schieten tekort.

Aan het eind van de eerste dag vroegen sommigen ze zich al af of de mandala niet al bijna af was. Aan het eind van de tweede dag, toen de poorten er al in te zien waren, en eigenlijk alleen de buitenste ring nog gemaakt hoefde te worden, hadden we ook het idee dat dit vast geen twee dagen meer zou duren. Maar nu zie je hoe de vormen van gisteren helemaal ingevuld worden met details. Het is echt geweldig!

's Avonds zijn er studiegroepen op Jewel Heart en hebben we aangekondigd tot 8 uur open te blijven. Er is derhalve veel belangstelling van de groepsleden. We hadden gevraagd of ze met één of twee wilden blijven om artikelen te verkopen, en dat gebeurde ook, maar Yeshi bleef ook achter om verder te werken aan de mandala. Dat had ik niet eens durven te suggereren. Deze vier werken namelijk zo keihard, de hele dag door, maar op een paar korte pauzes na heeft hij gewoon doorgewerkt tot 8 uur. Heel fijn, want het is toch anders als je iemand aan de mandala bezig ziet. Wanneer hij er even mee ophoudt beginnen mensen ook weg te lopen. Ik ben blij dat ze dit zelf begrijpen en dit soort dingen voorstellen. Ook stelden ze voor om zaterdagmorgen nog een stukje verder te werken aan de mandala, zodat de grote aantallen bezoekers die we verwachten (duimen jullie mee?) ook kunnen zien hoe eraan gewerkt wordt.

En dit is het resultaat aan het eind van de derde dag.

's Avonds thuis zit ik naar het resultaat te kijken van de opnames van TV Gelderland. Omdat ik zelf sinds kort in Limburg woon, moet ik dat via het internet doen. Ik vind het resultaat mooi. Ze laten details zien die ik zelf met het blote oog nauwelijks had kunnen waarnemen. Ze vertellen alles (op een kleinigheidje na) correct, en geven aan hoe bijzonder dit gebeuren is. Marian van der Horst had een prachtige uitleg gegeven over de betekenis van de mandala en over dat de monniken fondsen komen werven voor hun klooster, maar hier bleef uiteindelijk maar zo'n 20 seconden van over: dat het de mandala van Avalokiteshvara is, de boeddha van mededogen (en dat was het), en dat de monniken fondsen komen werven vanwege de moeilijke omstandigheden in de kloosters. Voor Marian een beetje teleurstellend dat er niets overbleef van haar mooie uitleg (dit had ik ook wel kunnen vertellen!), maar ik vond het best een mooi filmpje. Ze hebben Yeshi ook nog aan het woord gelaten of hij het niet zonde vond om het zaterdag af te breken. Nee hoor, dat hoort er gewoon bij. Heeft iemand het misschien opgenomen op video?

Dan belt mijn moeder. Zondag had ze me al gebeld dat de aankondiging in de Gelderlander (onze zeer goed gelezen regionale krant) had gestaan, maar dat ze daar helaas het oude adres van anderhalf jaar geleden bij hadden gezet. (Lief van haar he? Ze was de enige die het gezien heeft. Ik heb een geweldige moeder!) Ik heb de Gelderlander toen onmiddellijk gemaild dat dat niet klopte en of ze dat niet recht konden zetten, en het resultaat stond kennelijk vandaag in de krant. Nóg een aankondiging (leuk! extra publiciteit!), en daarbij stond dit keer dat de monniken van dinsdag t/m vrijdag aan de mandala werken en dat deze donderdag te bezichtigen is van 10 to 20 u. En ma vroeg of ze toch vrijdag kon komen kijken... Tja... Het blijft tobben met de pers.

Nijmegen: dag 2

2005-10-12T05:41:00.000-07:00

Helaas kan ik de tweede dag zelf niet op Jewel Heart zijn; mijn baas heeft ook aandacht nodig. De monniken zijn echter in goede handen bij Hein en Jan, die ze vanmorgen van het logeeradres opgehaald hebben om naar de Vreemdelingenpolitie in Apeldoorn te gaan. We willen natuurlijk dat hun papieren goed in orde zijn en daar hebben we de juiste stempels voor nodig. De Vreemdelingenpolitie in Apeldoorn vond niet dat het nog een weekje kon wachten en in Nijmegen is het al helemaal een hopeloze zaak om zoiets geregeld te krijgen, dus dit leek de beste oplossing. Jan is helemaal uit Den Haag gekomen om te helpen chaufferen.

Gelukkig was de vrouw van de Vreemdelingenpolitie behulpzaam en dacht ze een beetje mee. Aangezien dit allemaal uuuuren ging duren, was het beter als het hele gezelschap de paspoorten in Apeldoorn achterliet en zij in de loop van de dag de papieren verder verwerkte, dan kon later in de middag alles weer opgehaald worden. Jan is zo vriendelijk dit allemaal te doen en blijft de hele dag in Nijmegen, wachtend op een telefoontje dat hij de paspoorten op kan halen. Het laatste nieuws dat ik weet is dat hij in de loop van de middag naar Apeldoorn gereden is, en om vijf uur nog niet terug was. Ik hoop dat hij nog thuis heeft kunnen eten. Dankjewel, Jan.

Het koken blijft inmiddels een probleem. Onze vrijwilliger Tenzin kan erg lekker koken maar met de keramische plaat die Margriet ter beschikking heeft gesteld, kan hij absoluut niet werken. De groente is eerder gaar dan de rijst en Tenzin is in de stress, de stagiaire wordt gek en maakt hem alleen maar nog gestresster, Karin probeert de boel bij elkaar te houden maar weet het op een gegeven moment ook niet meer, en Gertjan probeert rust in de zaak te brengen door rustig te blijven. Morgen gaan ze toch maar bij Marian v.d. H. thuis koken en met pannetjes op en neer rijden, want dat lijkt nog de beste van verschillende kwaden. Gelukkig kan Gertjan morgen ook helpen; hij zal vast een kalmerende invloed hebben.

Inmiddels breidt de mandala zich gestaag uit. Tussen de middag kan ik even langs gaan om te kijken of alles goed gaat, en de mandala is inderdaad weer een stuk verder gevorderd.

De mandala wordt steeds mooier. Ondanks het gedempte geroesemoes om zich heen, werken de heren rustig en geconcentreerd door. Met vaste hand maken ze de meest prachtige, subtiele figuren. Ze werken van dun naar dik en er zit zelfs reliëf in. Ongelofelijk hoe dit mogelijk is met zand.

Ondertussen is er altijd belangstelling voor de artikelen die verkocht worden. De kwaliteit is goed en de prijzen billijk. Bovendien is het een leuke afleiding voor mensen die een beetje willen blijven hangen. Even een kopje koffie halen... even bij de boeken kijken... even kijken tussen spulletjes... en dan weer terug naar de mandala van de 1000-armige Chenrezig (Avalokiteshvara).

Het is leuk om gezichten van de eerste dag weer terug te zien. Het is ook leuk om te zien hoe sommige mensen hun kinderen (en vriendje) meenemen.

En dan is het tijd voor de lunch. Ik heb zelf niet meegegeten, maar het zag er allemaal - ondanks de technische beperkingen - uitstekend uit. Gelukkig kon Tenzin 's avonds weer gewoon op de Refter (het logeeradres) koken, waar hij zelfs hulp kreeg van een van de monniken die normaal in het winkeltje zit. Zoals gezegd heeft hij morgen ook weer hulp, dus volgens mij komt het wel goed met dat eten. (De gezichten op deze foto hebben volgens mij niet met het eten te maken. Het is meer een geval van: heb je haar weer met d'r camera. Ik dacht dat ze vandaag aan het werk was...)

Af en toe kunnen de monniken zich terugtrekken in een kamertje waar we wat matrasjes en dekens neergelegd hebben. Helaas is dat niet echt gegund aan degenen die de zandmandala maken, want die moeten eigenlijk de hele dag stug doorwerken. De geshe is in dit kamertje veel aan het lezen en zijn gebeden aan het doen. Hier betrapte ik hem daar eventjes bij.

Aan het eind van de middag keerde ik terug. Het is bijna niet te geloven, maar de mandala wordt steeds mooier! Wat kan ik er verder van zeggen... De beelden spreken voor zich.

In de middag waren er kennelijk steeds veel mensen aanwezig geweest - vaak twintig tegelijk. Toen ik rond vier uur aankwam, was het ook nog heel druk en levendig. We hadden aangekondigd rond vier uur te sluiten, maar in overleg met Sonam zijn ze nog eventjes doorgegaan, omdat het nog zo druk was. Een van de vier mandala-makers vroeg mij echter om kwart over vier hoe het zat met de tijd. Hij was echt heel erg moe en had al op de klok zitten kijken. Het is echt zwaar werk voor die vier, dus toen hebben we ook gelijk alles afgeblazen.

Wachtend op het vervoer naar het logeeradres zitten sommigen met het publiek te praten, terwijl anderen zich in de tijdschriften verdiepen.

Als vrijwel al het publiek verdwenen is, durven we eindelijk mijn eigen bordjes "s.v.p. van het kleed af blijven" te negeren en ons op het kleed te begeven. De details zijn geweldig! Wat is dit prachtig om te zien! Er straalt ook zo'n kracht van af - het is zó mooi om te zien.

Het is jammer dat het me niet echt lukt de details goed weer te geven. Misschien komt er nog iemand langs die er wel verstand van heeft.

Marian van der Horst neemt deze kans waar om te vragen naar de betekenis van bepaalde details; Hein en ik luisteren geïnteresseerd mee. Wie is Marian van der Horst? Heb je die grote thangka gezien van het veld van verdienste? Heeft zij gemaakt. De 1000-armige chenrezig die er voor deze gelegenheid naast gehangen is? Ook van haar hand.

Hier op de foto zie je de mandala-meester uitleg geven. Hij is duidelijk blij met iemand die intelligente vragen stelt. Als ik ze vertel dat zij 'the artist' is die die twee thangka's heeft geschilderd, zijn ze onder de indruk.

En zoals altijd vertaalt Sonam de uitleg met verve.

En dit is dan het resultaat aan het eind van de tweede dag:

Nijmegen: dag 1

2005-10-11T12:09:00.000-07:00

De zandmandala in Nijmegen: dag 1

Weken, nee maanden van voorbereiding, en eindelijk is het dan zo ver. Vanmorgen komt er een groep van zeven Tibetaanse monniken naar Nijmegen om op Boeddhistisch Centrum Jewel Heart een zandmandala te maken. Er zijn posters gedrukt, folders gemaakt, kerken geboekt en zaaltjes gehuurd. Er is koortsachtig heen en weer gemaild over het grote kader tot en met de kleinste details. Vele, vele mensen hebben hard gewerkt en er alles in gelegd om deze tournee tot een succes te maken. En de mooie website www.lamadans.nl draagt natuurlijk bij aan het succes.

Om kwart voor negen staan er twee chauffeurs en zeven monniken voor de deur van boeddhistisch centrum Jewel Heart. Co was al om 4 uur opgestaan en na nog even bedden in Arnhem afgegeven te hebben was hij naar Emst gereden. Daar had hij verwacht dat er om zes uur een groep monniken op hem stond te wachten, maar dat viel tegen. Iedereen lag nog op één oor en Wilma en hij moesten ze allemaal persoonlijk wekken. Al met al viel het natuurlijk best mee, want ze waren lekker bijtijds in Nijmegen.

Na aankomst keek men eens rond op het dharmacentrum (en was - terecht natuurlijk - zeer onder de indruk met dit mooie, ruime gebouw) en ging rustig een kopje koffie of thee zitten drinken. Vervolgens begon iedereen van alles te regelen. Samen met stagiaire Suzanne werd er een grote tafel opgezet met alle artikelen die te koop aangeboden worden. Maar liefst tafels naast elkaar, die helemaal vol liggen met sjaals van mooie kwaliteit, prachtige sieraden, mala's en ook kettingen om te dragen, enz. En het is allemaal spul van mooie kwaliteit!

De geshe begon het altaar in te richten. Er werd een foto van His Holiness de Dalai Lama op gezet, hij vroeg een doek en waterkan voor de waterbakjes en stak de lichtjes aan. Ook vond hij het belangrijk dat er iets onder de waterbakjes lag. Hij was al in de weer met een paar oude theedoeken, totdat we een mooie brokaten lap vonden die veel goedkeuring oogstte. Vervolgens moesten er ook offergaven komen. Wilma sprong hiervoor onmiddellijk op een geleende fiets richting Albert Heijn. Ze kwam terug met armen vol fruit en andere heerlijkheden.

Intussen werd een begin gemaakt met het uitzetten van het stramien van de mandala. Hierbij had één iemand duidelijk de leiding. Hij was ook degene die het hart van de mandala maakte. Bij deze mandala (de mind-mandala van de 1000-armige chenrezig) wordt de boeddhafiguur weergegeven door zijn 'hand gesture', de lotus. Deze werd dus ook door de meester-mandalamaker gemaakt. Pas later begonnen anderen mee te helpen.

Namens het bestuur van Jewel Heart kwam Carel langs, die ze officieel welkom heette en een tijdje heeft zitten praten met de geshe. Sonam vertaalde.

Sonam nam ook veel initiatief over posters op de ramen hangen, sandwichbord buiten zetten zodat mensen het pand en de parkeerplaats weten te vinden enz. Ook hebben we de poster met uitleg op een bord naast de mandalaplaats neergehangen. Naast de mandalaplaats hebben we ook een tafeltje ingericht waarop de donatiebox staat, de flyers van de Dhönden-stichting, de acceptgiro's (met dank aan Mark) en velletjes met individuele monniken die gesponsord kunnen worden, die ze zelf meegenomen hebben. Ze vinden deze dingen heel belangrijk, en het is goed dat we het op een opvallende plaats hebben kunnen neerzetten.

Om half elf begon het echte werk. Iedereen wikkelde zich in een okergele omslagdoek (sorry, ik weet niet meer hoe die genoemd worden) en het ritueel van het uitnodigen van de boeddha begon. Dit ritueel duurde zo'n twintig minuten en was erg indrukwekkend. De diepe tonen van de zang, de schelle hoorn, de drum... we hebben het allemaal wel eens op cd gehoord of op National Geographic gezien, maar hier gebeurde het dan onder onze neus, in ons eigen centrum, met vijftien mensen die er stilletjes naar zaten te kijken.

Toen begon de meester-mandalamaker met het hart van de mandala. Ze maken de mind-mandala van Avalokiteshvara, de boeddha van compassie, en daarbij hoort in het hart de mudra van Avalokiteshvara, die aangeduid wordt met een lotus. Toen het hart van de mandala voltooid was, gingen de anderen meewerken. Vier mensen voor de vier richtingen.

Voortdurend zijn er één of twee monniken aanwezig aan de tafels waar de artikelenverkoop is. Het zou mij niet verbazen als dit hun belangrijkste bron van inkomsten is. 's Avonds hebben we alles ook goed achter slot en grendel opgeborgen, zodat er niets kwijt raakt. Achter de tafel hebben we een touw gespannen waaraan wat tasjes e.d. hangen. Het ziet er fleurig uit.

In de loop van de dag is er best wat publiek langs geweest. Veel mensen kwamen een kijkje nemen met de bedoeling meerdere dagen te komen zodat ze het proces mooi kunnen volgen. Misschien wordt het in de loop van de dagen wel drukker. Bovendien kan natuurlijk niet iedereen overdag. Veel mensen nemen een camera mee. Er zijn ook best wat mensen die langere tijd blijven hangen. Aan één kant van de mandala hebben we een twee rijen stoelen opgesteld, waar altijd meerdere mensen op rondhangen. Sommigen zitten ook graag langs de rand van het kleed (dus op afstand) op de grond. Daar hebben we dus ook wat kussentjes neergelegd, die goed dienst doen. Verder is er koffie en thee voor het publiek, zodat men zich op zijn gemak voelt en uitgenodigd voelt om lekker te blijven hangen.

Er was een mooi geel kleed neergelegd dat een natuurlijke 'afbakening' vormt. Daarom is het niet nodig om paaltjes rond de mandala te zetten. Iedereen blijft van het kleed af en houdt gepaste afstand. Soms moet je een enkeling hieraan herinneren (en als er een schaap over de dam is...), maar over het algemeen werkt dit bij ons goed.

In het begin was het allemaal nog wat rommelig, maar op een gegeven moment ontstaat er een mooie sfeer en doordat de monniken rustig in stilte zitten te werken, begint iedereen ook zachtjes te praten e.d. Het was niet nodig - zo we dat al gewild hadden - om mensen tot stilte te manen.

Op zo'n eerste dag loop je tegen heel wat praktische zaken aan. Koken was een probleem omdat de voorzieningen helaas toch niet aanwezig bleken te zijn om ter plekke te koken. Hierdoor kwamen verschillende mensen in de problemen: de chauffeur, de kok, de koksassistent c.q. inkoper, de stagiaire en zo'n beetje iedere bekende die binnen kwam lopen. Dit kostte erg veel tijd en energie. Eigenlijk kun je dit soort akkefietjes er op de eerste dag niet bij gebruiken. Uiteindelijk was Gertjan, een gewone bezoeker die wel een goede bekende is maar verder niet bij de organisatie betrokken was, zo vriendelijk geweest om ze bij hem thuis te laten koken. Dit betekende dat er af en aan gereden werd met ingrediënten, gekookt voedsel enz. Gelukkig was dit het enige dat echt mis ging, de rest verliep eigenlijk gewoon goed.

We proberen tweemaal per dag een warme maaltijd voor de monniken te verzorgen, zodat ze in het pand in een rustige ruimte hun lunch kunnen nuttigen en 's avonds op hun logeeradres ook uitgebreid kunnen eten. Hier hebben 1-2 mensen haast een dagtaak aan. Koken voor 10 mensen (7 monniken, jezelf, de gastheer/vrouw) valt niet meer, laat staan tweemaal per dag.

Het blijkt ook dat er best wat mensen nodig. Bij de mandala zijn continu twee mensen aanwezig. Stel dat er één continu met het publiek spreekt (welkom heten, uitleggen over mandala's en boeddhisme, uitleggen over sponsoring van het klooster, waar kan ik boeddhistische lessen volgen, hoe zit het met dit en dat...), dan is de ander bezig met telefoontjes aannemen, regelen dat er koffie en thee is voor de monniken, jezelf en het publiek, en ga zo maar door. Ook moet je soms weg omdat de sterrenmix op is, het batterijtje van je camera leeg is, de monniken het eten te flauw vinden, er opeens fruit geofferd moet worden enz.

De artikelverkoop doen de monniken zelf, dus daar hoef je je helemaal geen zorgen over te maken. Terwijl twee of vier monniken aan de mandala werken en er één of twee bij de artikelentafel zitten, lopen de anderen rond of trekken zich terug. We hadden een apart kamertje waar een paar matrasjes met kussens, dekens, slaapzakken e.d. lagen, en daar werd dankbaar gebruik van gemaakt.

Toen we om 4 uur zeiden dat het centrum dicht ging en er geen publiek meer zou komen, liet iedereen alles uit de handen vallen. Er waren geen afsluitende ceremonies of zo (tenslotte is het natuurlijk ook nog helemaal niet afgesloten) en ze gaan morgen gewoon verder. Ze hebben de spullen netjes achtergelaten en de artikelen veilig achter slot en grendel op te bergen. Eigenlijk wilden ze graag nog met één of twee man achterblijven om 's avonds artikelen te kunnen verkopen aan de studiegroepen die Jewel Heart bezoeken, maar dat ging in ieder geval qua vervoer niet. We vonden het wel belangrijk dat alle deelnemers aan studiegroepen even de mandala hebben kunnen zien, maar het leek ons dat artikelverkoop er dan niet in zit. We verwachten dat veel mensen zaterdag spullen zullen kopen bij het vernietigingsritueel en wanneer er ook een lezing is.

Er werd stevig doorgewerkt en dit was het prachtige resultaat aan het eind van de dag.

Op naar de tweede dag!